Hasanovite

Wzór chemiczny: KNa(Mo<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>

Hasanovit to rzadki siarczan-molibdenian potasu i sodu, tworzący mikroskopijne, jasnożółte kryształy w produktach ekshalacji wulkanicznych.

## Charakterystyka Hasanovit jest minerałem z grupy siarczanów, chemicznie klasyfikowanym jako siarczan-molibdenian potasu i sodu. Występuje w postaci bardzo małych, pryzmatycznych kryształów, których długość nie przekracza 0.2 mm. Kryształy te tworzą promieniste lub chaotycznie ułożone skupienia i agregaty. Cechą charakterystyczną minerału jest jego intensywna, jasnożółta lub cytrynowożółta barwa. ## Właściwości fizyczne Minerał jest przezroczysty i charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jego gęstość obliczona na podstawie danych krystalograficznych wynosi 3.40 g/cm³. Twardość nie została precyzyjnie zmierzona ze względu na niewielkie rozmiary kryształów. ## Barwy i odmiany Hasanovit występuje w jednolitych, jaskrawych odcieniach żółci, od cytrynowej po intensywnie żółtą. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2019 roku pod numerem IMA2019-055. Jego nazwa upamiętnia Gasana (Hasana) M. Hasanova (ur. 1949), rosyjskiego petrologa i badacza wulkanizmu z Instytutu Geologii Dagestańskiego Centrum Naukowego Rosyjskiej Akademii Nauk, w uznaniu jego wkładu w badania skał wulkanicznych. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, hasanovit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w mikrominerałach.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
Pale yellow
Gęstość
3.40
Łupliwość
None
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja hasanovitu opiera się na kilku kluczowych cechach: występowaniu w środowisku fumaroli wulkanicznych, charakterystycznej jasnożółtej barwie, promienistych agregatach drobnych, pryzmatycznych kryształów oraz współwystępowaniu z innymi rzadkimi minerałami z wulkanu Tołbaczyk. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Hasanovit może być mylony z innymi żółtymi minerałami fumarolicznymi, takimi jak wulffit, który również występuje w tej samej lokalizacji. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, wizualne odróżnienie jest praktycznie niemożliwe i wymaga specjalistycznego sprzętu badawczego do analizy składu chemicznego. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy o długości do 0.2 mm. Kryształy te często zrastają się, tworząc agregaty o pokroju promienistym lub bezładne skupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Hasanovit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w procesie sublimacji, czyli bezpośredniej krystalizacji z gorących gazów (ekshalacji) wulkanicznych w fumarolach. Krystalizuje w temperaturach około 450-480°C. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich produktów sublimacji wulkanicznej. Do najczęstszych minerałów towarzyszących należą wulffit, belomarinait, alarsyt, arsmirandyt i arsenatrotitanit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania hasanovitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Arsenatnaya na drugim stożku żużlowym Północnego Przełomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej Tołbaczyka na półwyspie Kamczatka w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich hasanovitu, będącego mikrominerałem, ocenia się na podstawie innych kryteriów niż w przypadku okazów makroskopowych. Najbardziej cenione są próbki z licznymi, dobrze wykształconymi i ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty. Wysoko oceniana jest również obecność minerałów towarzyszących, zwłaszcza tych rzadszych, na tej samej matrycy skalnej. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z jednego miejsca na świecie – fumaroli wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. Jest to jedyne źródło tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy hasanovitu są niezwykle delikatne i potencjalnie rozpuszczalne w wodzie. Czyszczenie nie jest zalecane. W razie absolutnej konieczności można użyć strumienia sprężonego powietrza (z zachowaniem dużej ostrożności) lub bardzo miękkiego, suchego pędzelka do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i innymi chemikaliami. Minerał, jako produkt sublimacji wulkanicznej, może być wrażliwy na wysoką wilgotność powietrza. Należy chronić go przed wstrząsami, tarciem i wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszą metodą przechowywania jest umieszczenie okazu w zamykanym, plastikowym pudełku typu "micromount", które chroni przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej