Harmunite
Wzór chemiczny: CaFe<sup>3+</sup><sub>2</sub>O<sub>4</sub>
Harmunit to bardzo rzadki tlenek wapnia i żelaza o metalicznym połysku, występujący w specyficznych, wysokotemperaturowych formacjach skalnych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5.5
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Black
- Gęstość
- 4.33
- Łupliwość
- Good on {010} and {100}
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami ułatwiającymi identyfikację harmunitu są jego czarna barwa, silny metaliczny połysk oraz charakterystyczne, drobne kryształy o pokroju pryzmatycznym lub tabliczkowym. Kluczowym wskaźnikiem jest jednak jego parageneza - występowanie w unikalnym środowisku skał formacji Hatrurim. ## Odróżnianie od podobnych Harmunit można pomylić z innymi czarnymi, metalicznymi minerałami występującymi w tym samym środowisku, takimi jak hematyt czy magnezjoferryt. Hematyt odróżnia się czerwonobrunatną rysą (rysa harmunitu jest czarna). Magnezjoferryt krystalizuje w układzie regularnym, często tworząc ośmiościany. Pewna identyfikacja jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, jak mikroanaliza rentgenowska (EDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Kryształy harmunitu są najczęściej pryzmatyczne lub tabliczkowe, o długości nieprzekraczającej kilkudziesięciu mikrometrów. Zazwyczaj tworzą promieniste lub wachlarzowate agregaty wrastające w inne minerały.
Środowisko występowania
## Geneza Harmunit powstaje w bardzo specyficznych warunkach pirometamorfizmu, czyli metamorfizmu termicznego zachodzącego w ekstremalnie wysokich temperaturach i pod niskim ciśnieniem. Jego geneza związana jest z naturalnym spalaniem bitumicznych margli w obrębie formacji Hatrurim w Izraelu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi gatunkami charakterystycznymi dla formacji Hatrurim, takimi jak ye’elimit, larnit, brownmilleryt, a także z bardziej pospolitymi minerałami jak hematyt, magnezjoferryt i fluorapatyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania harmunitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - formacja Hatrurim (tzw. Strefa Nakrapiana) na pustyni Negew w Izraelu.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego minerału, każdy okaz z dobrze wykształconymi, możliwymi do zidentyfikowania kryształami jest uznawany za wartościowy. Najwyżej cenione są próbki, na których harmunit tworzy wyraźne agregaty, a jego kryształy są dobrze widoczne i kontrastują z matrycą skalną. Dużą wartość dodaje współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Okazy kolekcjonerskie pochodzą wyłącznie z jednego miejsca na świecie – formacji Hatrurim w Izraelu. Są one dostępne niemal wyłącznie w obiegu specjalistycznym, wśród kolekcjonerów mikromontów i instytucji naukowych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy harmunitu należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej na sucho przy użyciu miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie konieczności można użyć wody destylowanej, a następnie okaz dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić kryształy wzdłuż płaszczyzn łupliwości. Minerał nie powinien być poddawany działaniu silnych kwasów i innych agresywnych chemikaliów. Jest stabilny w normalnych warunkach, nie wymaga ochrony przed światłem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych pudełkach typu "micromount" lub w gablotach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, należy obchodzić się z nimi z dużą ostrożnością.