Hannebachite

Wzór chemiczny: (CaS<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>2</sub>·H<sub>2</sub>O

Hannebachit to rzadki siarczyn wapnia, tworzący bezbarwne do białych, tabliczkowe kryształy i rozety, występujący w środowiskach redukcyjnych.

## Charakterystyka Hannebachit jest rzadkim uwodnionym siarczynem wapnia. Zazwyczaj tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, które często grupują się w sferyczne lub promieniste agregaty przypominające rozety. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości. Minerał jest zazwyczaj bezbarwny do białego, czasem z szarym lub żółtawym odcieniem. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są najczęściej obserwowane pod mikroskopem. ## Właściwości fizyczne Kryształy hannebachitu są miękkie i kruche. Minerał charakteryzuje się połyskiem szklistym do perłowego, szczególnie widocznym na powierzchniach łupliwości. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 2.45 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał jest bezbarwny, biały, szarawy lub bladożółty. Nie wyróżnia się żadnych nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa hannebachit pochodzi od miejsca jego odkrycia - kamieniołomu Hannebacher Ley w gminie Hannebach, w rejonie Eifel w Niemczech. Minerał został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Mineralogiczne (IMA) w 1983 roku. Pierwszego opisu dokonali G. Hentschel, H.-J. Bernhardt i K. Schmetzer. ## Zastosowania Hannebachit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie przedmiotem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców badających procesy geochemiczne w skałach wulkanicznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Szklisty do perłowego
Rysa
Biała
Gęstość
2.45
Łupliwość
Doskonała według {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie hannebachitu bez specjalistycznego sprzętu jest praktycznie niemożliwe. Identyfikacja opiera się na analizie chemicznej (EDS) i strukturalnej (XRD). W terenie lub w kolekcji można go podejrzewać na podstawie asocjacji mineralnej (współwystępowanie z innymi siarczynami w karbonatytach) oraz charakterystycznych, drobnych, tabliczkowych kryształów tworzących rozety. Reaguje z kwasami. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi białymi, wtórnymi minerałami siarczanowymi, takimi jak gips czy anhydryt. Gips jest jednak znacznie bardziej powszechny i zazwyczaj tworzy większe kryształy. Ostateczne odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych. ## Formy kryształów Kryształy są tabliczkowe lub listewkowe, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {010}. Często tworzą promieniste lub sferyczne agregaty i rozety. Obserwowano również zbliźniaczenia.

Środowisko występowania

## Geneza Hannebachit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, powstającym w warunkach redukcyjnych. Jego typowe środowisko to pęcherze i szczeliny w skałach wulkanicznych, takich jak karbonatyty i melilityty, gdzie tworzy się w wyniku działalności niskotemperaturowych roztworów. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej (Hannebach, Niemcy) współwystępuje z kalcytem, aragonitem, pirytem, markasytem, barytem, stroncjanitem i thomsonitem-Ca. W innych lokalizacjach towarzyszą mu również weloganit, dreseryt i inne rzadkie minerały węglanowe i siarczanowe. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska hannebachitu na świecie to: - Kamieniołom Hannebacher Ley w Hannebach, Eifel, Niemcy (miejsce typowe). - Kamieniołom Francon w Montrealu, Quebec, Kanada, gdzie znaleziono dobrze wykształcone kryształy. - Kompleks wulkaniczny Vulture w Arizonie, USA.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejsza jest jakość i wielkość kryształów oraz bogactwo skupień. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie uformowanymi, ostrymi rozetami lub grupami tabliczkowych kryształów, kontrastujące z matrycą skalną. Czystość (brak przebarwień) i brak uszkodzeń mechanicznych również znacząco podnoszą wartość okazu. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, okazy z widocznymi gołym okiem lub pod niewielkim powiększeniem formami są wysoko cenione. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione przez kolekcjonerów okazy pochodzą z kamieniołomu Francon w Montrealu (Kanada), który słynął z wyjątkowo dobrze wykształconych kryształów wielu rzadkich minerałów. Klasyczne okazy z miejsca typowego w Hannebach (Niemcy) również są poszukiwane ze względów historycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na kruchość i reaktywność, hannebachit należy czyścić z najwyższą ostrożnością. Najbezpieczniej jest używać sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Jeśli konieczne jest czyszczenie na mokro, należy użyć niewielkiej ilości alkoholu izopropylowego na miękkim pędzelku i natychmiast osuszyć okaz. Należy unikać wody. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i kwasami, które mogą go uszkodzić lub rozpuścić. Hannebachit jest niestabilny w warunkach utleniających i w obecności wilgoci łatwo przekształca się w gips. Należy chronić go przed wilgotnym powietrzem, wysoką temperaturą i bezpośrednim światłem słonecznym. ## Przechowywanie Okazy hannebachitu powinny być przechowywane w suchych warunkach, najlepiej w szczelnych pojemnikach (tzw. "perky box") z pochłaniaczem wilgoci. Ze względu na jego miękkość, należy unikać kontaktu z twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej