Hanauerite

Wzór chemiczny: Ag<sup>1+</sup>Hg<sup>2+</sup>S<sup>2-</sup>I<sup>1-</sup>

Hanaueryt to bardzo rzadki siarczek i jodek srebra oraz rtęci, tworzący mikroskopijne, czarne kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Hanaueryt jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy siarczków, który w swoim składzie chemicznym łączy srebro, rtęć, siarkę i jod. Został odkryty i opisany dopiero w 2020 roku. Występuje w postaci bardzo drobnych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, osiągających rozmiary do około 100 mikrometrów. Jego kryształy są nieprzezroczyste i mają czarną barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i czarną rysą. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, wiele jego właściwości fizycznych, takich jak twardość czy gęstość, nie zostało jeszcze precyzyjnie określonych. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi około 7.19 g/cm³. ## Barwy i odmiany Hanaueryt jest minerałem o stałym, czarnym zabarwieniu. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, Hanaueryt, honoruje Richarda Hanauera (ur. 1957), austriackiego kolekcjonera minerałów, który znalazł i udostępnił do badań materiał typowy. Minerał został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2020 roku (IMA2020-032). Jego odkrywcami i autorami opisu są H.-P. Bojar, F.P. Pfaff, N.V. Chukanov, D.I. Belakovskiy, M. Lattner oraz G.P. C. Cholopov. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, hanaueryt nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcji systematycznych.

Właściwości

Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
7.19
Łupliwość
Perfect on {100}
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja hanauerytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak skaningowa mikroskopia elektronowa z analizą chemiczną (EDS/WDS) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD). W warunkach kolekcjonerskich, bez specjalistycznego sprzętu, rozpoznanie jest niemożliwe. Cechami charakterystycznymi są jego skład chemiczny (Ag, Hg, S, I), czarna barwa, metaliczny połysk i współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami rtęci i srebra. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi drobnymi, czarnymi minerałami o metalicznym połysku, takimi jak akantyt, cynober (odmiana metacynnabaryt) czy inne siarczki. Pewne odróżnienie wymaga analizy składu chemicznego, która wykaże jednoczesną obecność srebra, rtęci, siarki i jodu - co jest unikalną kombinacją dla hanauerytu. ## Formy kryształów Hanaueryt tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często zgrupowane w niewielkie agregaty. Kryształy te nie przekraczają 100 mikrometrów długości i kilku mikrometrów grubości.

Środowisko występowania

## Geneza Hanaueryt powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur. Występuje w żyłach kalcytowo-kwarcowych przecinających skały meta-wulkaniczne (konkretnie metaryolity). Jego powstanie jest związane z działalnością roztworów bogatych w srebro, rtęć, siarkę i jod. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych, często również rzadkich minerałów. W lokalizacji typowej stwierdzono jego współwystępowanie z kalcytem, kwarcem, cynobrem, rtęcią rodzimą, akantytem, pirargirytem, miargyritem, polibazytem, sfalerytem, pirytem, chalkopirytem, galeną, hematytem oraz nieokreślonymi minerałami z grupy chloru i tlenkami manganu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania hanauerytu na świecie jest jego lokalizacja typowa: historyczne kopalnie w rejonie Rotfuchs, w pobliżu miejscowości Weitental, gmina Bruck an der Mur w Styrii, w Austrii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, głównym kryterium wartości dla kolekcjonerów jest jakość i bogactwo okazu macierzystego. Najbardziej pożądane są próbki, na których widoczne są dobrze wykształcone, choć drobne, kryształy hanauerytu, zidentyfikowane analitycznie. Duże znaczenie ma również estetyka matrycy skalnej oraz obecność innych rzadkich minerałów towarzyszących. Ze względu na rozmiar, okazy są oceniane pod mikroskopem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów hanauerytu jest jego lokalizacja typowa w Austrii (rejon Rotfuchs, Bruck an der Mur, Styria). Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie trudny do zdobycia i stanowi wielką rzadkość na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i delikatność, okazy hanauerytu nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. Najbezpieczniejszą metodą jest usuwanie kurzu za pomocą sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, kwasami i detergentami. Nie należy poddawać go ultradźwiękom. Okazy powinny być chronione przed wysoką temperaturą i nagłymi jej zmianami. Jako minerał zawierający rtęć, należy unikać sytuacji prowadzących do jego pylenia i wdychania. ## Przechowywanie Okazy hanauerytu, zwykle znajdujące się na matrycy skalnej, powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Zaleca się przechowywanie w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej