Gysinite-(Ce)
Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup>Ce<sup>3+</sup>(CO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>(OH)(H<sub>2</sub>O)
Rzadki minerał ołowiu i ceru, tworzący drobne, pryzmatyczne kryształy o różowofioletowej barwie i szklistym połysku.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4-4.5
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 4.83
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przezroczysty do przeświecającego
- Układ krystaliczny
- Rombowy
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja gysinitu-(Ce) w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów. Charakterystyczna różowofioletowa barwa, wysoka gęstość i współwystępowanie z innymi minerałami wtórnymi w strefach utlenienia złóż siarczkowych mogą być wskazówką. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia EDS lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi minerałami z grupy ankylitu, takimi jak ankylit-(Ce) czy kalcynsykit-(Ce), od których odróżnienie jest możliwe wyłącznie za pomocą analizy chemicznej. Wizualnie może przypominać niektóre zeolity lub inne wtórne węglany, jednak jego wysoka gęstość (wynikająca z zawartości ołowiu) jest cechą wyróżniającą. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy o przekroju rombowym, często zakończone dwuspadowo. Występuje również w postaci agregatów rozetowych i promienistych, narastających na innych minerałach.
Środowisko występowania
## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utlenienia (gossanach) hydrotermalnych złóż kruszców, bogatych w ołów i pierwiastki ziem rzadkich. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów zawierających te pierwiastki, w środowisku zasobnym w węglany. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z malachitem, cerusytem, kwarcem, wulfenitem, kasolitem, szopenitem-(Ce) i bijvoetitem-(Y). W lokalizacji typowej (Shinkolobwe) znajdowany był w towarzystwie uraninitu i minerałów wtórnych uranu. ## Lokalizacje Najważniejsze i potwierdzone stanowiska gysinitu-(Ce) to: - Kopalnia Shinkolobwe, Demokratyczna Republika Konga (lokalizacja typowa). - Kopalnia Kasompi, Demokratyczna Republika Konga. - Kopalnia Bwana Mkubwa, Zambia. - Kopalnia Clara w Schwarzwaldzie, Niemcy. - Kopalnia Nakauri, prefektura Aichi, Japonia.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazu gysinitu-(Ce) zależy przede wszystkim od wykształcenia i wielkości kryształów. Najbardziej cenione są dobrze uformowane, ostro zakończone, przezroczyste kryształy o intensywnej, różowofioletowej barwie. Ważne jest również ich rozmieszczenie na matrycy skalnej oraz estetyczne asocjacje z innymi minerałami, np. kontrastującym zielonym malachitem. ## Popularne stanowiska Najlepsze okazy, stanowiące wzorzec dla tego minerału, pochodzą z kopalni w Demokratycznej Republice Konga, zwłaszcza z Kasompi. Okazy z kopalni Clara w Niemczech również są cenione przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach systematycznych i mikromontażach.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Z uwagi na niewielkie rozmiary kryształów i ich kruchość, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą, zwłaszcza dejonizowaną, powinien być ograniczony do minimum. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami, które mogą gwałtownie reagować z minerałem (burzy w kwasie solnym). Należy chronić go przed ultradźwiękami, wysoką temperaturą oraz gwałtownymi zmianami termicznymi. Przechowywać z dala od chemikaliów. ## Przechowywanie Okazy gysinitu-(Ce) są zazwyczaj bardzo małe i kruche, dlatego najlepiej przechowywać je w zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie ma dowodów na jego blaknięcie.