Guyanaite

Wzór chemiczny: Cr<sup>₃+</sup>O(OH)

Guyanait to rzadki wodorotlenek chromu, tworzący mikroskopijne, ciemnoszare kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Guyanait jest rzadkim minerałem z grupy wodorotlenków, chemicznie klasyfikowanym jako tlenowodorotlenek chromu(III). Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, które rzadko przekraczają 0,5 mm długości. Zazwyczaj tworzy rozetowe lub promieniste agregaty. Jego barwa jest ciemnoszara do czarnej, a z powodu niewielkich rozmiarów kryształów, jego dokładna obserwacja wymaga użycia mikroskopu. ## Właściwości fizyczne Kryształy guyanaitu wykazują silny, metaliczny lub submetaliczny połysk. Minerał jest nieprzezroczysty. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, twardość nie została precyzyjnie określona, ale szacuje się ją na około 3.5 w skali Mohsa. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 4.45 g/cm³. ## Historia i nazwa Guyanait został odkryty w osadach rzecznych w regionie Merume River w Gujanie. Jego nazwa pochodzi od kraju, w którym znajduje się jego lokalizacja typowa. Minerał został opisany i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1969 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, guyanait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3.5
Połysk: Metallic
Rysa: Greyish-black
Gęstość: 4.45
Łupliwość: Perfect on {010}, Good on {100}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie guyanaitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwe. Wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS) w celu potwierdzenia składu (dominacja chromu) i struktury krystalicznej. Wizualnie charakteryzuje się czarną barwą, metalicznym połyskiem i występowaniem w formie drobnych, promienistych agregatów. ## Odróżnianie od podobnych Guyanait może być mylony z innymi rzadkimi tlenkami i wodorotlenkami chromu, takimi jak bracewellit czy grimaldiit, z którymi często współwystępuje. Odróżnienie ich od siebie jest możliwe wyłącznie za pomocą analizy rentgenowskiej. Może również przypominać drobne kryształy hematytu lub goethytu, jednak jego geneza i parageneza są odmienne. ## Formy kryształów Guyanait tworzy bardzo małe, wydłużone, pryzmatyczne kryształy, często spłaszczone. Kryształy te łączą się w promieniste lub rozetowe agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Guyanait jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach wietrzenia złóż chromu. Tworzy się w warunkach utleniających w aluwialnych osadach rzecznych (tzw. rozsypiskach) oraz w zwietrzałych skałach ultrazasadowych, bogatych w chrom. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi tlenkami i wodorotlenkami chromu, takimi jak bracewellit, grimaldiit i mcconnellit. Towarzyszą mu również chromit, gibbsyt, kwarc, rutyl, anataz, a w niektórych lokalizacjach także złoto rodzime. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska guyanaitu na świecie to jego miejsce typowe w regionie rzeki Merume w Gujanie. Znany jest również z kompleksu skał ultrazasadowych Bou Azzer w Maroku oraz z kilku miejsc w Rosji, m.in. z masywu Rai-Iz na Uralu Polarnym.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego minerału jak guyanait, głównym kryterium wartości jest samo potwierdzenie jego obecności na okazie. Najbardziej cenione są próbki z dobrze wykształconymi, choć wciąż mikroskopijnymi, kryształami tworzącymi widoczne agregaty. Istotna jest również bogata asocjacja z innymi rzadkimi minerałami chromu, takimi jak bracewellit czy grimaldiit. Okazy pochodzące z lokalizacji typowej w Gujanie są szczególnie pożądane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Najbardziej klasyczne i cenione okazy pochodzą z osadów rzecznych Merume River w Gujanie. Materiał z Bou Azzer w Maroku również dostarcza okazów o znaczeniu kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy guyanaitu są zazwyczaj bardzo małe i osadzone na matrycy skalnej. Czyszczenie powinno być ograniczone do delikatnego usunięcia kurzu za pomocą sprężonego powietrza lub bardzo miękkiego pędzelka. Należy unikać kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwiękowych myjek, środków chemicznych, kwasów oraz gwałtownych zmian temperatury. Minerał jest kruchy i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamykanym pudełku klaserowym, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na mały rozmiar kryształów, zalecane jest przechowywanie w pudełkach typu "micromount".