Gutkovaite-Mn

Wzór chemiczny: CaK<sub>2</sub>Mn<sup>2+</sup>(Ti<sup>4+</sup>,Nb<sup>5+</sup>)<sub>4</sub>(Si<sub>4</sub>O<sub>12</sub>)<sub>2</sub>(O,OH)<sub>4</sub>·5H<sub>2</sub>O

Gutkowait-Mn to bardzo rzadki minerał z grupy labuncowitu, tworzący drobne, pryzmatyczne kryształy o brązowej barwie.

## Charakterystyka Gutkowait-Mn jest złożonym krzemianem tytanu, niobu, manganu, wapnia i potasu, należącym do grupy labuncowitu. Występuje w postaci bardzo małych, pryzmatycznych lub igiełkowych kryształów, osiągających długość do 0.3 mm. Tworzy promieniste agregaty lub występuje jako pojedyncze, narosłe kryształy. Jest minerałem przezroczystym o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Kryształy gutkowaitu-Mn wykazują twardość około 5 w skali Mohsa. Są kruche i mają nierówny przełam. Gęstość minerału została obliczona na 2.96 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się barwą od jasnobrązowej do czerwonawobrązowej. Rysa jest jasnobrązowa. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Gutkowait-Mn został odkryty w materiale pochodzącym z masywu Chibiny na Półwyspie Kolskim w Rosji. Został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2002 roku (numer IMA2002-044). Nazwa honoruje rosyjską krystalograf Ninę Nikołajewną Gutkową (1896–1942), badaczkę minerałów z masywów Chibiny i Łowoziero. Przyrostek "-Mn" w nazwie wskazuje na dominację manganu na określonej pozycji w strukturze krystalicznej, odróżniając go od innych potencjalnych członów serii.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Vitreous
Rysa
Light brown
Gęstość
2.96
Łupliwość
Good on {100}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja gutkowaitu-Mn jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). Wizualnie jest nierozróżnialny od wielu innych mikroskopijnych, brązowych minerałów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy labuncowitu (np. kuzmenkoitem-Mn, organovaitem-Mn) oraz innymi drobnokrystalicznymi krzemianami tytanu występującymi w tym samym środowisku. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne lub igiełkowe kryształy, często zebrane w promieniste lub chaotyczne agregaty. Kryształy są bardzo małe, zwykle nie przekraczają 0.3 mm długości.

Środowisko występowania

## Geneza Gutkowait-Mn powstaje w warunkach hydrotermalnych w późnych stadiach krystalizacji pegmatytów nefelinowo-syenitowych, krystalizując w pustkach i szczelinach. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak egiryn, natrolit, mikroklin, lorenzenit, lomonosowit, eudialit, a także innymi minerałami z grupy labuncowitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tego minerału (lokalizacja typowa) jest góra Kukiswumczorr w masywie Chibiny na Półwyspie Kolskim w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, gutkowait-Mn jest ceniony przede wszystkim przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i mikromontażach. Najwyżej oceniane są okazy z dobrze wykształconymi, bogatymi skupieniami kryształów, wyraźnie widocznymi pod mikroskopem i osadzonymi na kontrastującym podłożu. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Całość materiału kolekcjonerskiego pochodzi z jednego miejsca na świecie - masywu Chibiny w Rosji. Okazy z tej lokalizacji są jedynymi dostępnymi na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane. Jeśli konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwięków, myjek parowych, kwasów i wszelkich rozpuszczalników. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Przechowywać z dala od wilgoci. ## Przechowywanie Okazy gutkowaitu-Mn, ze względu na ich mikroskopijny charakter, powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach mikromontażowych, chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej