Guilleminite
Wzór chemiczny: Ba(U⁶⁺O₂)₃(Se⁴⁺O₃)₂O₂·3H₂O
Guilleminit to rzadki, jaskrawożółty minerał uranylu i selenu, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy i charakterystyczne, rozetowe agregaty.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2
- Barwa
- Bright yellow
- Połysk
- Vitreous, Pearly
- Rysa
- Light yellow
- Gęstość
- 4.88
- Łupliwość
- {100} perfect, {010} good.
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Guilleminit rozpoznaje się po jego intensywnej, kanarkowożółtej barwie, charakterystycznych rozetowych lub wachlarzowatych agregatach zbudowanych z drobnych, listewkowych kryształów oraz silnej radioaktywności. Wykazuje również wyraźną, żółtozieloną fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranu o żółtej barwie, takimi jak autunit, uranofan czy demesmaekerit. Od autunitu odróżnia go brak wyraźnej, kwadratowej formy kryształów. Od uranofanu różni się formą skupień (rozetowe zamiast igiełkowych) i często intensywniejszym odcieniem. Demesmaekerit, również selenian uranylu, ma zazwyczaj zielonkawą lub brązowawą barwę i krystalizuje w innym układzie. Ostateczne rozróżnienie wymaga zaawansowanych analiz (XRD, EDS). ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, wydłużone i spłaszczone (listewkowe, tabliczkowe). Najczęściej tworzą promieniste, wachlarzowate lub sferyczne agregaty i rozety, a także naloty i powłoki na skale macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Guilleminit jest minerałem wtórnym, tworzącym się w strefach utleniania (wietrzenia) hydrotermalnych złóż uranu, które zawierają również selen. Powstaje w wyniku przemian pierwotnych minerałów uranowych (głównie uraninitu) w obecności roztworów bogatych w selen. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu i selenu. Typowe minerały towarzyszące to uraninit, demesmaekerit, kasolit, anglesyt, baryt, chalcedon i minerały ilaste. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania (località tipo) jest kopalnia Musonoi w pobliżu Kolwezi, w prowincji Lualaba (dawniej Katanga) w Demokratycznej Republice Konga. Znany jest również z kopalni uranu Eureka w Hiszpanii oraz z kilku stanowisk w Niemczech (Saksonia) i Czechach (Jáchymov).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi rozetami lub wachlarzami kryształów, o intensywnej, kanarkowożółtej barwie. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz obecność rzadkich minerałów towarzyszących. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, okazy nadające się do oglądania pod powiększeniem (tzw. "micromounts") są standardem. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane i klasyczne okazy guilleminitu pochodzą z jego lokalizacji typowej - kopalni Musonoi w Demokratycznej Republice Konga. Materiał z tego miejsca jest uważany za wzorcowy dla tego gatunku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazów guilleminitu nie należy czyścić na mokro. Pył można usuwać wyłącznie za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. Ze względu na radioaktywność, wszelkie czynności należy wykonywać z zachowaniem ostrożności, unikając wdychania pyłu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, które mogą powodować jego dehydratację i rozpad. ## Przechowywanie Guilleminit musi być przechowywany w specjalistycznym, szczelnym i odpowiednio oznaczonym pojemniku (np. typu "perky box") w celu ochrony przed uszkodzeniami mechanicznymi i ograniczenia emisji promieniowania. Należy go trzymać z dala od innych minerałów wrażliwych na promieniowanie oraz w suchym miejscu, z dala od źródeł ciepła i światła.