Guanacoite
Wzór chemiczny: MgCu<sup>2+</sup><sub>2</sub>Mg<sub>2</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>4</sub>(H<sub>2</sub>O)<sub>4</sub>
Guanacoit to ekstremalnie rzadki, uwodniony arsenian miedzi i magnezu, tworzący niebieskie, igiełkowe kryształy.
Opis
## Charakterystyka Guanacoit jest bardzo rzadkim minerałem wtórnym z grupy arsenianów. Występuje w postaci smukłych, pryzmatycznych lub igiełkowych kryształów, które często tworzą promieniste lub rozbieżne agregaty. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest żywy, niebieski do zielononiebieskiego kolor. Kryształy są zazwyczaj niewielkie, ale ich intensywna barwa sprawia, że są łatwo zauważalne na tle skały macierzystej. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości wynoszącej 3 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przeświecający. Jego gęstość jest znacznie wyższa od przeciętnej i wynosi około 3.75 g/cm³, co jest typowe dla minerałów zawierających ciężkie pierwiastki jak arsen i miedź. ## Barwy i odmiany Guanacoit występuje w odcieniach od czysto niebieskiego do zielononiebieskiego. Zróżnicowanie barwy zależy od subtelnych różnic w składzie chemicznym. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 2003 roku przez zespół mineralogów (J. Schlüter, K.-H. Klaska, G. Adiwidjaja, G. Gebhard). Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - kopalni Guanaco w prowincji Antofagasta w Chile, która jest jego jedyną znaną lokalizacją. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, guanacoit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami do identyfikacji guanacoitu są jego charakterystyczny niebieski kolor, igiełkowy lub smukły pryzmatyczny pokrój kryształów tworzących promieniste skupienia oraz jego występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi arsenianami miedzi. Twardość (3) i stosunkowo wysoka gęstość również są pomocne. ## Odróżnianie od podobnych Guanacoit może być mylony z innymi niebieskimi minerałami wtórnymi. Od linarytu odróżnia go pokrój kryształów i parageneza (linaryt jest siarczanem). Od azurytu różni się pokrojem (azuryt rzadko tworzy igły) i brakiem reakcji z kwasem solnym. W odróżnieniu od chryzokoli, guanacoit tworzy wyraźne kryształy i ma większą twardość. Pewna identyfikacja często wymaga zaawansowanych badań. ## Formy kryształów Kryształy są smukłe, pryzmatyczne, o pokroju igiełkowym. Zazwyczaj występują w formie niewielkich, rozbieżnych lub promienistych agregatów, narastających na skale macierzystej.
Środowisko geologiczne
## Geneza Guanacoit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) złóż polimetalicznych bogatych w arsen i miedź. Krystalizuje w pustkach i szczelinach skalnych w wyniku działania wód powierzchniowych na pierwotne minerały kruszcowe. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów wtórnych, takich jak olivenit, konichalcyt, arhbarit oraz gips. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania guanacoitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Guanaco, w dystrykcie Santa Catalina, w prowincji Antofagasta na pustyni Atakama w Chile.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Wartość kolekcjonerska okazów guanacoitu jest determinowana przede wszystkim przez jego ekstremalną rzadkość. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi kryształami o intensywnie niebieskiej barwie, tworzące bogate, estetyczne naloty na niewielkiej matrycy skalnej. Obecność minerałów towarzyszących może podnieść atrakcyjność okazu. ## Popularne stanowiska Wszystkie okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca na świecie - kopalni Guanaco w Chile. Czyni to każdy okaz guanacoitu cennym nabytkiem typu "topotypowego" (z lokalizacji typowej).
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy guanacoitu należy czyścić z największą ostrożnością, najlepiej za pomocą miękkiego pędzelka na sucho w celu usunięcia kurzu. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć zwilżonego wacika z wodą destylowaną, unikając przemoczenia okazu. Kategorycznie zabrania się stosowania myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Jako uwodniony arsenian, guanacoit jest wrażliwy chemicznie i fizycznie. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować jego dehydratację i zniszczenie. Jest również kruchy i podatny na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby chronić je przed kurzem, światłem i uszkodzeniami. Należy zapewnić stabilne warunki wilgotności i temperatury.