Grokhovskyite

Wzór chemiczny: CuCrS<sub>2</sub>

Grochowskit to rzadki siarczek miedzi i chromu, znajdowany wyłącznie w meteorytach żelaznych, tworzący drobne, heksagonalne kryształy.

## Charakterystyka Grochowskit jest siarczkiem miedzi i chromu, występującym w postaci niezwykle małych, heksagonalnych, tabliczkowych kryształów, zwykle o rozmiarze nieprzekraczającym 100 mikrometrów. Obserwowany jest jako wrostki w troilicie, często w towarzystwie innych rzadkich minerałów. Jego kryształy mają metaliczny połysk i są nieprzezroczyste. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i czarną barwą z brązowawym odcieniem w świetle odbitym. Jest nieprzezroczysty. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, dokładne określenie twardości i gęstości jest trudne, jednak gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 4,43 g/cm³. ## Historia i nazwa Grochowskit został oficjalnie uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2019 roku (IMA2019-023). Jego nazwa honoruje Victora Grokhovsky'ego, rosyjskiego naukowca z Uralskiego Uniwersytetu Federalnego, za jego wkład w badania meteorytów. Minerał został odkryty i opisany przez zespół naukowców pod kierownictwem Grigorija A. Judina. ## Zastosowania Grochowskit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako niezwykle rzadki składnik meteorytów, dostarczający informacji o procesach formowania się ciał niebieskich.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
4.43
Łupliwość
Doskonała wg {0001}
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja grochowskitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak skaningowy mikroskop elektronowy (SEM) z analizą składu chemicznego (EDS) oraz dyfrakcja elektronów wstecznie rozproszonych (EBSD). W świetle odbitym pod mikroskopem polaryzacyjnym jest ciemnoszary z brązowawym odcieniem i wykazuje słaby pleochroizm. ## Odróżnianie od podobnych Ze względu na unikalny skład chemiczny (połączenie Cu, Cr i S) oraz występowanie w specyficznym środowisku, jest trudny do pomylenia z innymi minerałami po przeprowadzeniu analizy chemicznej. Wizualnie, bez analizy, jest nieodróżnialny od innych drobnych, nieprzezroczystych wrostków w meteorytach. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, heksagonalne, tabliczkowe kryształy, które występują jako pojedyncze blaszki lub ich agregaty w obrębie większych kryształów troilitu.

Środowisko występowania

## Geneza Grochowskit jest minerałem pochodzenia pozaziemskiego. Powstaje w meteorytach żelaznych, w tym przypadku w ataksycie z grupy IVB, w wyniku procesów zachodzących wewnątrz macierzystego ciała niebieskiego. Krystalizuje w guzkach troilitowo-daubréelitowych, prawdopodobnie w późnych stadiach formowania się tych agregatów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z troilitem, daubréelitem, chromitem, kamacytem, taenitem oraz innym rzadkim minerałem - tigliitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania grochowskitu na świecie (lokalizacja typowa) jest meteoryt żelazny Uakit, znaleziony w 2016 roku w rejonie Baunt, w Buriacji w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z grochowskitem jest tożsama z jakością fragmentu meteorytu Uakit, w którym się on znajduje. Ponieważ minerał jest mikroskopijny, wartość kolekcjonerska nie opiera się na jego wizualnych cechach, lecz na fakcie jego obecności, potwierdzonej naukowo. Najcenniejsze są okazy z dołączonym certyfikatem i dokumentacją analityczną potwierdzającą identyfikację grochowskitu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest meteoryt Uakit z Rosji. Fragmenty tego meteorytu, zawierające potwierdzony grochowskit, są niezwykle poszukiwane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów i meteorytów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy zawierające grochowskit, będące fragmentami meteorytów, nie powinny być czyszczone na mokro. Wszelkie zanieczyszczenia, takie jak pył, należy usuwać wyłącznie za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, kwasami i środkami czyszczącymi, ponieważ mogą one reagować z minerałami towarzyszącymi (głównie troilitem i żelazem) i prowadzić do nieodwracalnego zniszczenia okazu. Meteoryty żelazne są podatne na rdzewienie w wilgotnym środowisku. ## Przechowywanie Okazy z grochowskitem muszą być przechowywane w warunkach o kontrolowanej, niskiej wilgotności, najlepiej w szczelnych pojemnikach (tzw. "membrane box") lub w gablotach z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym). Chronić przed kurzem i bezpośrednim kontaktem z dłońmi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej