Greenlizardite
Wzór chemiczny: (N³⁻H₄)Na(U⁶⁺O₂)₂(S⁶⁺O₄)₂(OH)₂·4H₂O
Greenlizardyt to bardzo rzadki, wtórny minerał uranylu, wyróżniający się intensywnie zielonożółtą barwą i występowaniem w postaci mikroskopijnych kryształów.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2
- Barwa
- Light green-yellow
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 3.469
- Łupliwość
- Perfect {001} and good <mi>{2_10}.</mi>
- Przełam
- Irregular/Uneven
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Triclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Greenlizardyt jest rozpoznawany na podstawie swojej charakterystycznej, intensywnej zielonożółtej barwy, specyficznej formy kryształów (drobne igiełki i listewki tworzące agregaty) oraz silnej, zielonożółtej fluorescencji w krótkofalowym świetle ultrafioletowym (UV-SW). Kluczowe jest również jego pochodzenie z utlenionych stref złóż uranu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranylu o podobnej barwie, takimi jak johannit, uranopilit czy zippeit. Ostateczne odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, igiełkowe lub listewkowe, wydłużone wzdłuż osi [100]. Zazwyczaj tworzą promieniste lub rozetowe agregaty, a także kuliste skupienia i cienkie powłoki.
Środowisko występowania
## Geneza Greenlizardyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż uranowo-wanadowych. Tworzy się w wyniku działania wód zasobnych w siarczany na pierwotne minerały uranu, takie jak uraninit. Jego powstawanie jest związane z procesami postsyngenetycznymi w obrębie osadów piaskowcowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami uranylu, takimi jak johannit, natrozippeit, a także z gipsem, pirytem i materią organiczną (węglem drzewnym). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania greenlizardytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Green Lizard, położona w White Canyon w hrabstwie San Juan, w stanie Utah, USA.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej wartościowe okazy greenlizardytu to te, które posiadają bogate, dobrze widoczne pokrycia mikrokrystalicznych agregatów na kontrastującej skale macierzystej (zazwyczaj piaskowcu). Cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, choć wciąż mikroskopijnymi, rozetami kryształów. Ze względu na rzadkość, każdy autentyczny okaz jest uważany za wartościowy. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Green Lizard w Utah, USA. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle rzadki i poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach uranowych i minerałach z określonych lokalizacji (tzw. "type locality specimens").
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazów greenlizardytu nie należy czyścić na mokro. Pył można usuwać wyłącznie za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. Ze względu na radioaktywność, wszelkie czynności należy wykonywać z zachowaniem ostrożności, unikając wdychania pyłu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, które mogą rozpuścić lub uszkodzić mikroskopijne kryształy. Minerał jest wrażliwy na ciepło i może ulec dehydratacji. Jako minerał uranylowy, jest silnie radioaktywny - należy unikać bezpośredniego, długotrwałego kontaktu i nigdy nie spożywać. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, ołowianych lub odpowiednio ekranowanych pojemnikach z dala od innych minerałów wrażliwych na promieniowanie. Konieczne jest wyraźne oznakowanie pojemnika symbolem radioaktywności. Przechowywać w suchym miejscu, z dala od źródeł ciepła i światła słonecznego.