Graulichite-(Ce)

Wzór chemiczny: Ce<sup>3+</sup>Fe<sup>3+</sup><sub>3</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>6</sub>

Bardzo rzadki arsenian ceru i żelaza z nadgrupy alunitu, tworzący mikroskopijne, żółte kryształy romboedryczne.

## Charakterystyka Graulichit-(Ce) jest rzadkim minerałem wtórnym należącym do grupy beudantytu w obrębie nadgrupy alunitu. Tworzy bardzo małe, zwykle mikroskopijne kryształy o wielkości nieprzekraczającej 0,1 mm. Przybierają one formę romboedrów lub pseudosześcianów. Występuje również w postaci ziemistych lub proszkowych nalotów i skupień. Jego niewielkie rozmiary sprawiają, że jest to minerał interesujący głównie dla kolekcjonerów okazów mikromineralogicznych. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się połyskiem szklistym do żywicznego. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Twardość nie została zmierzona bezpośrednio, lecz obliczono ją na około 4 w skali Mohsa, co jest typowe dla minerałów z jego grupy. Gęstość obliczona wynosi 4,35 g/cm³. ## Barwy i odmiany Typowa barwa graulichitu-(Ce) jest żółta, przechodząca w odcienie żółtobrązowe. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje belgijskiego inżyniera górnictwa i geologa, Jeana-Marie Graulicha (1920-2015). Został on oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2002 roku. Po raz pierwszy opisano go na podstawie materiału pochodzącego z prospektu Oumlil-East w słynnym dystrykcie Bou Azzer w Maroku, który jest jego lokalizacją typową. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i występowanie w postaci mikroskopijnych kryształów, graulichit-(Ce) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Vitreous to Resinous
Rysa
Pale yellow
Gęstość
4.35
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja graulichitu-(Ce) w oparciu o cechy wizualne jest bardzo trudna. Kluczowe jest jego występowanie w postaci mikroskopijnych, żółtych kryształów w strefach utleniania złóż kruszców kobaltu, niklu i arsenu. Charakterystyczne jest współwystępowanie z innymi arsenianami, zwłaszcza z erytrynem. ## Odróżnianie od podobnych Minerał jest wizualnie niemożliwy do odróżnienia od innych żółtych arsenianów i siarczanów z nadgrupy alunitu, takich jak beudantyt, segnityt, hidalgoit czy weileit. Pewne rozróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS), w celu potwierdzenia dominacji ceru i żelaza w składzie chemicznym. ## Formy kryształów Tworzy drobne, dobrze wykształcone kryształy romboedryczne, często modyfikowane w taki sposób, że przypominają sześciany (pseudokubiczne). Występuje także w formie naskorupień i ziemistych agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Graulichit-(Ce) jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (żelaznych czapach) hydrotermalnych złóż arsenkowych bogatych w kobalt i nikiel. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami takimi jak erytryn, kwarc, talk, dolomit, arsenopiryt, skutterudyt i loellingit. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania są złoża w dystrykcie Bou Azzer w Maroku. Znany jest również z kilku innych lokalizacji na świecie, w tym z kopalni Clara w Schwarzwaldzie w Niemczech.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich, będących niemal wyłącznie mikrominerałami, ocenia się na podstawie ostrości i wykształcenia kryształów, intensywności ich żółtej barwy oraz estetyki całego zespołu minerałów na matrycy skalnej. Szczególnie cenione są okazy z dobrze zdefiniowanymi kryształami kontrastującymi z minerałami towarzyszącymi, np. różowym erytrynem. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione okazy, w tym materiał typowy, pochodzą z dystryktu Bou Azzer w Maroku. Jest to główne źródło tego minerału na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy traktować z najwyższą ostrożnością ze względu na ich niewielkie rozmiary i kruchość. Do usuwania kurzu najlepiej używać sprężonego powietrza lub bardzo miękkiego pędzelka. Kontakt z wodą powinien być ograniczony; jeśli jest konieczny, należy użyć wody destylowanej i natychmiastowo osuszyć okaz. ## Czego unikać Jako arsenian, minerał jest toksyczny. Należy unikać wdychania pyłu i bezwzględnie myć ręce po każdym kontakcie. Nie należy narażać go na działanie silnych kwasów, które mogą go uszkodzić. Przechowywać z dala od dzieci i zwierząt. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszą metodą przechowywania jest umieszczenie okazu w zamykanym pudełku typu „micromount”, z odpowiednią etykietą zawierającą nazwę i lokalizację. Chroni to kruchy minerał przed uszkodzeniami mechanicznymi i przypadkowym zagubieniem, a także ogranicza kontakt z potencjalnie toksycznym pyłem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej