Goryainovite

Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>(PO<sub>4</sub>)Cl

Goryainovit to rzadki chlorek fosforanu wapnia, tworzący bezbarwne, ziarniste agregaty w skałach ultrazasadowych.

## Charakterystyka Goryainovit jest minerałem z grupy fosforanów, który zazwyczaj występuje w postaci anhedralnych (nie wykazujących własnych ścian) ziaren o rozmiarach do 0.3 mm. Ziarna te tworzą skupienia lub występują jako wrostki w innych minerałach, głównie w apatycie. Jest bezbarwny i przezroczysty, o szklistym połysku. Nie wykazuje pleochroizmu ani luminescencji w świetle ultrafioletowym. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością wynoszącą 5 w skali Mohsa. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 3.11 g/cm³. Posiada niewyraźną łupliwość i nierówny przełam. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Pavla Mikhailovicha Goryainova (1934–2018), rosyjskiego geologa i specjalistę w dziedzinie geologii prekambryjskiej i złóż rud, który pracował w Instytucie Geologicznym Centrum Naukowego Rosyjskiej Akademii Nauk na Półwyspie Kolskim. Goryainovit został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2019 roku (numer IMA2019-061).

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
3.11
Łupliwość
Niewyraźna
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja goryainovitu jest niezwykle trudna bez zaawansowanych metod analitycznych. Wymaga to analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej) w celu potwierdzenia składu (obecności wapnia, fosforu i chloru) oraz analizy strukturalnej (dyfrakcji rentgenowskiej). Wizualnie jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia od wielu innych bezbarwnych, ziarnistych minerałów. ## Odróżnianie od podobnych Najbardziej podobnym minerałem jest apatyt, w którym goryainovit często występuje jako wrostki. Odróżnienie jest możliwe głównie na podstawie analizy chemicznej – goryainovit jest chlorkiem fosforanu, podczas gdy apatyt jest zazwyczaj fluoro- lub hydroksylofosforanem. Inne bezbarwne minerały wrostkowe wymagają podobnej, szczegółowej analizy. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy nieregularne, anhedralne ziarna, zwykle o wielkości poniżej 0.3 mm. Występuje w formie skupień ziarnistych lub jako pojedyncze wrostki w innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Goryainovit powstaje w wyniku procesów metasomatycznych w obrębie ultrazasadowych kompleksów alkalicznych. W miejscu typowym (masyw Kowdor) jest związany z karbonatytami kalcytowymi, które przecinają skały foidolitowe (ijolity). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak apatyt (często jako wrostki w nim), kalcyt, dolomit, forsteryt, magnetyt, a także rzadszymi minerałami, jak rimkorolgit i kamiokit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania goryainovitu na świecie jest jego lokalizacja typowa – kamieniołom flogopitu i wermikulitu w masywie Kowdor na Półwyspie Kolskim w obwodzie murmańskim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, goryainovit nie jest pozyskiwany dla celów estetycznych. Jego wartość kolekcjonerska ma charakter wyłącznie naukowy i systematyczny. Dla kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji (tzw. "micromounts"), najcenniejszy będzie okaz z jak największą, dobrze udokumentowaną analitycznie koncentracją tego minerału, pochodzący z lokalizacji typowej.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na niewielkie rozmiary ziaren i występowanie w postaci wrostków, mechaniczne czyszczenie zazwyczaj nie jest możliwe ani konieczne. Jeśli okaz tego wymaga, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą reagować z fosforanami. Ze względu na twardość (5 w skali Mohsa) jest podatny na zarysowania przez twardsze minerały, takie jak kwarc. ## Przechowywanie Okazy z goryainovitem powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od chemikaliów i pyłu. Najlepiej trzymać je w zamkniętych pudełkach klaserowych, aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i zanieczyszczeniami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej