Gorerite

Wzór chemiczny: CaAlFe³⁺₁₁O₁₉

Goreyt jest rzadkim tlenkiem wapnia, glinu i żelaza, spokrewnionym z hibonitem, występującym w postaci mikroskopijnych wrostków w skałach metamorficznych.

## Charakterystyka Goreyt to minerał z grupy tlenków, należący do nadgrupy magnetytoplumbitu. Jest żelazowym (Fe³⁺) analogiem hibonitu. Występuje w formie heksagonalnych, płytkowych kryształów o wielkości nieprzekraczającej 200 mikrometrów, zazwyczaj jako wrostki w innych minerałach, głównie w korundzie. Ze względu na swój mikroskopijny rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy goreytu wykazują metaliczny do submetalicznego połysku. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek, ale na podstawie twardości VHN (1300) można ją szacować na około 7.5-8 w skali Mohsa. Jest minerałem kruchym. ## Barwy i odmiany Obserwowane kryształy mają czarną barwę i pozostawiają czerwonobrązową rysę. Nie wyróżniono żadnych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa goreyt (ang. gorerite) pochodzi od miejsca odkrycia - formacji Hatrurim w Izraelu, znanej lokalnie jako "Spalona Skała" (po hebrajsku "ha-Gorer"). Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2021 roku, a jego opis opublikowano w 2022 roku. Autorami opisu są V. V. Sharygin, S. N. Britvin, M. N. Murashko, i R. K. Vapnik.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5-6
Barwa: black
Połysk: Metallic
Rysa: black, occasionally displaying a brown tint
Gęstość: 5.36
Łupliwość: good on (001)
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja goreytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroskopia elektronowa skaningowa (SEM) z analizą składu chemicznego (EDS) oraz dyfrakcja elektronów wstecznie rozproszonych (EBSD). W świetle odbitym jest nieprzezroczysty, ma szarą barwę z lekkim brązowawym odcieniem i wykazuje słaby pleochroizm. ## Odróżnianie od podobnych Hibonit, jego glinowy analog, jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia bez analizy chemicznej. Inne ciemne, nieprzezroczyste minerały z grupy magnetytoplumbitu, takie jak magnetyt czy hematyt, również wymagają specjalistycznych badań w celu jednoznacznego rozróżnienia, gdy występują w tak małej skali. ## Formy kryształów Goreyt tworzy sześcioboczne, płytkowe lub tabliczkowe kryształy, które zazwyczaj występują jako pojedyncze, izolowane wrostki w obrębie większych kryształów korundu.

Środowisko występowania

## Geneza Goreyt powstaje w warunkach metamorfizmu pirometamorficznego w wysokich temperaturach. Został odkryty w skałach formacji Hatrurim, które uległy spaleniu w wyniku naturalnego zapłonu i długotrwałego spalania bitumenów zawartych w skałach macierzystych (marglach). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje bezpośrednio z korundem (jako inkluzje), hematytem, grossularem, hibschytem-katoitem, kalcytem, kankrytem, tobermorytem, afwillitem i hydrokalumitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania goreytu na świecie jest jego lokalizacja typowa: złoże Nabi Musa w obrębie formacji Hatrurim, na Pustyni Judzkiej w Izraelu.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, goreyt nie jest przedmiotem handlu na rynku kolekcjonerskim w formie wyizolowanych okazów. Wartość kolekcjonerską mają wyłącznie próbki skały macierzystej z lokalizacji typowej, zawierające dobrze udokumentowane i zbadane analitycznie mikrokryształy. Najwyżej cenione są okazy z możliwie dużymi (w skali mikro) i wyraźnymi kryształami goreytu w towarzyszącym korundzie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i występowanie w formie inkluzji, pojedyncze kryształy goreytu nie są przedmiotem czyszczenia. Okazy skały macierzystej można czyścić mechanicznie, używając miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą potencjalnie uszkodzić minerał. Nie ma szczegółowych danych na temat wrażliwości na światło czy temperaturę, ale zaleca się standardową ostrożność jak przy innych rzadkich minerałach. ## Przechowywanie Okazy zawierające goreyt powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i zanieczyszczeń chemicznych. Najlepiej trzymać je w zamykanych pudełkach kolekcjonerskich lub gablotach.