Gordaite

Wzór chemiczny: NaZn₂+₄(S₆+O₄)(OH)₆Cl·₆H₂O

Gordait to rzadki, wtórny minerał siarczanowy, tworzący charakterystyczne, błękitne agregaty drobnych, tabliczkowych kryształów.

## Charakterystyka Gordait jest uwodnionym siarczanem cynku, sodu i chloru, należącym do grupy minerałów wtórnych. Występuje w postaci niewielkich, heksagonalnych kryształów o tabliczkowym pokroju, które najczęściej tworzą rozetowe lub sferyczne agregaty. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, jasnoniebieska barwa, która wyróżnia go w paragenezach mineralnych. ## Właściwości fizyczne Kryształy gordaitu są bardzo małe i kruche. Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2.5, a gęstość jest zbliżona do 2.61 g/cm³. ## Barwy i odmiany Gordait występuje zazwyczaj w odcieniach od jasnoniebieskiego do niebieskozielonego. Nie wyróżniono jego odrębnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia – kopalni San Francisco w Sierra Gorda, w regionie Antofagasta w Chile. Został on po raz pierwszy opisany w 1997 roku przez Jochena Schlütera, Karla-Heinza Klaskę i G. Adiwidjaję. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, gordait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5
Połysk: Szklisty
Rysa: Biała
Gęstość: 2.61
Łupliwość: Doskonała {0001}
Przełam: Łuseczkowy
Przezroczystość: Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny: Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi gordaitu są jego jasnoniebieska barwa, tworzenie rozetowych lub sferulitycznych agregatów złożonych z drobnych, tabliczkowych kryształów oraz występowanie w strefach utleniania złóż polimetalicznych. Reaguje z kwasami. ## Odróżnianie od podobnych Gordait bywa mylony z innymi wtórnymi minerałami miedzi i cynku o niebieskiej barwie, takimi jak aurichalcyt czy rosasyt. Odróżnia go od nich charakterystyczny pokrój kryształów (sześcioboczne tabliczki), tworzenie sferycznych skupień oraz parageneza mineralna, zwłaszcza współwystępowanie z anglesytem, hemimorfitem i siarczanami cynku. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie. Kryształy te niemal zawsze występują w postaci promienistych, kulistych lub rozetowych agregatów, rzadziej jako pojedyncze, rozproszone blaszki na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Gordait jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (gossanach) złóż polimetalicznych, bogatych w cynk. Tworzy się w warunkach pustynnych, w wyniku reakcji roztworów bogatych w siarczany i chlorki z minerałami rudnymi cynku, takimi jak sfaleryt. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi, takimi jak anglesyt, hemimorfit, linaryt, chalkantyt, brochantyt, gips, halit, a także z kwarcem i tlenkami żelaza (goethyt, hematyt). ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko gordaitu to kopalnia San Francisco w Sierra Gorda (region Antofagasta, Chile). Minerał ten został również zidentyfikowany w innych suchych, pustynnych lokalizacjach, m.in. w kopalniach Red Gill i Roughton Gill w Kumbrii (Anglia, Wielka Brytania) oraz w kilku miejscach w Grecji (kopalnie Lavrion).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, kulistymi lub rozetowymi agregatami o intensywnej, niebieskiej barwie, kontrastowo osadzonymi na niewielkiej matrycy skalnej. Ważny jest również brak uszkodzeń delikatnych kryształów oraz estetyczne rozmieszczenie skupień gordaitu. Wielkość agregatów rzadko przekracza kilka milimetrów. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane i najwyżej cenione są okazy pochodzące z lokalizacji typowej, czyli kopalni San Francisco w Chile. Materiał z innych stanowisk, jak np. z Anglii, jest również interesujący dla kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach danej lokalizacji, ale okazy z Chile uchodzą za wzorcowe.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy gordaitu są niezwykle delikatne i wrażliwe na wodę. Należy unikać czyszczenia na mokro. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, która może uszkodzić lub rozpuścić kryształy. Niewskazane jest również stosowanie jakichkolwiek środków chemicznych, myjek ultradźwiękowych oraz narażanie na wysoką temperaturę i bezpośrednie światło słoneczne, które może powodować blaknięcie. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętym, szczelnym pudełku klaserowym z dala od źródeł wilgoci. Ze względu na kruchość, minerał powinien być zabezpieczony przed wstrząsami i kontaktem z twardszymi minerałami.