Goldquarryite
Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup>Cd<sup>2+</sup><sub>2</sub>Al<sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>4</sub>F<sub>3</sub>·10H<sub>2</sub>O
Goldquarryit to ekstremalnie rzadki, niebieski minerał z grupy fosforanów, znany wyłącznie z jednego miejsca na świecie.
Opis
## Charakterystyka Goldquarryit jest uwodnionym fosforanem miedzi, kadmu i glinu, występującym w postaci mikroskopijnych kryształów. Tworzy charakterystyczne, promieniste agregaty lub niewielkie, kuliste skupienia złożone z igiełkowych lub blaszkowatych kryształów. Jego rozmiary są zazwyczaj bardzo małe, a okazy rzadko przekraczają kilka milimetrów średnicy, co czyni go minerałem dostępnym głównie dla kolekcjonerów mikrominerałów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 3,13 g/cm³. ## Barwy i odmiany Goldquarryit występuje w jednolitym, jasnoniebieskim lub błękitnym kolorze. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - kopalni złota Gold Quarry w hrabstwie Eureka w stanie Nevada, USA. Został on zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku, a jego pierwszy opis opublikowano w 2011 roku. Jest to jedyne znane miejsce występowania tego minerału na świecie. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, goldquarryit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów rzadkich i mikrominerałów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi goldquarryitu są jego jasnoniebieska barwa, specyficzna forma występowania w postaci promienistych agregatów igiełkowych kryształów oraz ekstremalna rzadkość. Kluczową wskazówką diagnostyczną jest jego pochodzenie z jedynej znanej lokalizacji - kopalni Gold Quarry w Nevadzie. ## Odróżnianie od podobnych Goldquarryit może być mylony z innymi niebieskimi minerałami wtórnymi. Od wavellitu odróżnia go bardziej igiełkowy charakter kryształów i brak typowej dla wavellitu promienisto-włóknistej budowy wewnętrznej agregatów. Turkus jest znacznie twardszy i zazwyczaj nieprzezroczysty. Faustyt, z którym bywa mylony, ma zwykle odcień zielonkawy. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Kryształy są igiełkowe lub cienkie, blaszkowate, zgrupowane w promieniste, gwiaździste lub kuliste agregaty. Pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy są praktycznie niespotykane.
Środowisko geologiczne
## Geneza Goldquarryit jest minerałem wtórnym, który powstał w strefie utleniania złoża złota typu "sediment-hosted". Jego krystalizacja zachodziła w wyniku oddziaływania roztworów bogatych w fosfor, fluor, miedź i kadm na skały osadowe. Obecność kadmu, który jest pierwiastkiem rzadkim, warunkuje unikatowość tego minerału. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich fosforanów i siarczanów, takich jak strengit, wavelit, wardyt, minerały z grupy krandallitu (gorceixyt, goyazyt), faustyt oraz turkus. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania goldquarryitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Gold Quarry, formacja Carlin, hrabstwo Eureka, Nevada, USA.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Jakość okazów goldquarryitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów. Najbardziej cenione są próbki z dobrze zdefiniowanymi, kulistymi lub gwiaździstymi skupieniami o intensywnie niebieskiej barwie, kontrastujące z matrycą skalną. Wielkość agregatów i obecność towarzyszących, dobrze wykształconych minerałów asocjacyjnych również znacząco podnoszą wartość kolekcjonerską okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów goldquarryitu jest kopalnia Gold Quarry w Nevadzie. Minerały z tej lokalizacji są bardzo poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce i rzadkich minerałach.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy goldquarryitu są niezwykle delikatne i kruche. Do usuwania kurzu najlepiej używać sprężonego powietrza w puszce, stosowanego z bezpiecznej odległości. Należy unikać czyszczenia na mokro; jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć wody destylowanej i bardzo miękkiego pędzelka, działając z najwyższą ostrożnością. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na chemikalia, zwłaszcza kwasy. Należy go chronić przed wysoką temperaturą, która może spowodować jego odwodnienie i zniszczenie struktury. Niewskazane jest używanie myjek ultradźwiękowych oraz jakichkolwiek mechanicznych metod czyszczenia. Należy unikać bezpośredniego światła słonecznego. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamykanych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami wilgotności. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od źródeł ciepła i wibracji.