Goldichite

Wzór chemiczny: KFe<sup>3+</sup>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·4H<sub>2</sub>O

Goldichit to rzadki, uwodniony siarczan potasu i żelaza, tworzący charakterystyczne, igiełkowe kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Goldichit jest minerałem z grupy siarczanów, chemicznie uwodnionym siarczanem potasu i żelaza. Występuje rzadko, tworząc skupienia drobnych, pryzmatycznych lub igiełkowych kryształów, które mogą osiągać do 2 cm długości. Często formuje agregaty promieniste, rozetowe lub naskorupienia. Jego kryształy są zazwyczaj wydłużone i dobrze wykształcone. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się stosunkowo niewielką twardością, wynoszącą 2.5 w skali Mohsa, co oznacza, że jest dość miękki i podatny na zarysowania. Ma szklisty połysk. Jest minerałem kruchym, o gęstości 2.43 g/cm³. Nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Goldichit występuje w różnych odcieniach, od bezbarwnego, przez biały, bladożółty, po zielonkawożółty. Jego barwa zależy od domieszek i warunków krystalizacji. Nie wyróżnia się nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Franka Goldicha (1878-1964), amerykańskiego geochemika i petrologa, profesora Uniwersytetu Minnesoty oraz pracownika Służby Geologicznej Stanów Zjednoczonych (USGS). Minerał został po raz pierwszy opisany w 1955 roku na podstawie próbek z kopalni Dexter No. 7 w Calf Mesa, w hrabstwie San Rafael, w stanie Utah, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, goldichit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Vitreous
Rysa
Pale yellow
Gęstość
2.43
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Goldichit można rozpoznać po charakterystycznej formie kryształów - zazwyczaj są to drobne, igiełkowe lub pryzmatyczne kryształy zebrane w promieniste agregaty. Istotną cechą jest jego niska twardość, szklisty połysk oraz barwa, najczęściej w odcieniach żółtego. Kluczowa jest jego rozpuszczalność w wodzie. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi siarczanami żelaza, takimi jak jarosyt czy metawoltyn. Odróżnienie często wymaga analizy chemicznej (XRD, EDS), ponieważ cechy wizualne bywają bardzo podobne. Jarosyt jest jednak twardszy (2.5-3.5) i krystalizuje w układzie trygonalnym, podczas gdy goldichit w jednoskośnym. ## Formy kryształów Kryształy goldichitu są zazwyczaj igiełkowe lub pryzmatyczne, wydłużone wzdłuż jednej osi. Tworzą skupienia włókniste, promieniste, rozetowe, a także cienkie naskorupienia i naloty na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Goldichit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż siarczkowych, szczególnie tych zawierających piryt lub markasyt. Tworzy się w warunkach suchych i pustynnych jako produkt ewaporacji roztworów bogatych w siarczany. Powstaje w wyniku reakcji wód przesiąkowych z minerałami żelaza i siarki. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami, takimi jak gips, melanteryt, kopiapit, jarosyt, metawoltyn, a także z siarką rodzimą. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko (miejsce typowe) to kopalnia Dexter No. 7 w Calf Mesa, hrabstwo San Rafael, Utah, USA. Minerał ten znajdowano również w innych suchych regionach, m.in. w kopalni w rejonie Tierra Amarilla w Chile oraz w kopalni Freedom No. 2 w hrabstwie Montrose w Kolorado, USA.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty lub rozety. Ważna jest intensywność i czystość barwy (preferowane są odcienie żółte i zielonkawożółte) oraz kontrast z matrycą skalną. Ze względu na rzadkość minerału, nawet niewielkie, ale dobrze uformowane skupienia krystaliczne są uważane za wartościowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane są okazy z lokalizacji typowej w Utah, USA, które uchodzą za klasyczne i najlepsze dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy goldichitu są bardzo delikatne i rozpuszczalne w wodzie. Należy unikać czyszczenia na mokro. Dopuszczalne jest jedynie ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami oraz innymi chemikaliami, które mogą go uszkodzić lub rozpuścić. Minerał jest kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami i wibracjami. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie wilgotnego powietrza. ## Przechowywanie Okazy goldichitu najlepiej przechowywać w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (tzw. "membrane box" lub pudełko z watoliną), które chronią przed wilgocią, kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Warto dodać do pojemnika środek pochłaniający wilgoć, np. żel krzemionkowy.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej