Gmelinite-Ca
Wzór chemiczny: Ca₂(Si₈Al₄)O₂₄·11H₂O
Gmelinit-Ca to uwodniony glinokrzemian wapnia z grupy zeolitów, tworzący charakterystyczne, tabliczkowe lub piramidalne kryształy o szklistym połysku.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4.5
- Barwa
- Colorless, white, pink
- Połysk
- Vitreous , Dull
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.11
- Łupliwość
- Distinct/Good on {1010}
- Przełam
- Irregular/Uneven
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Hexagonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi gmelinitu-Ca są jego typowe formy krystaliczne - sześcioboczne bipiramidy lub grube tabliczki. Połysk szklisty, stosunkowo niska twardość oraz występowanie w pustkach skał wulkanicznych w towarzystwie innych zeolitów są kluczowymi wskazówkami. ## Odróżnianie od podobnych Gmelinit-Ca bywa mylony z chabazytem, z którym często współwystępuje. Chabazyt tworzy jednak kryształy o formie zbliżonej do romboedrów (często wyglądające jak kostki), podczas gdy gmelinit-Ca ma formy heksagonalnych bipiramid lub tabliczek. Może też przypominać inne zeolity, od których odróżnienie często wymaga analizy krystalograficznej. ## Formy kryształów Kryształy przyjmują formę prostych, sześciobocznych bipiramid, często spłaszczonych, tworząc grube, heksagonalne tabliczki. Występują również w postaci promienistych lub nieregularnych skupień. Często tworzą bliźniaki penetracyjne.
Środowisko występowania
## Geneza Gmelinit-Ca jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w niskich temperaturach, krystalizując w pęcherzach i szczelinach zasadowych skał wulkanicznych, takich jak bazalty i fonolity. Tworzy się w wyniku przeobrażenia skał pod wpływem krążących w nich roztworów wodnych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi zeolitami, takimi jak chabazyt, heulandyt, stilbit, analcym i natrolit. Towarzyszą mu również kalcyt i kwarc. ## Lokalizacje Znaczące okazy gmelinitu-Ca pochodzą z Wysp Owczych (szczególnie z wyspy Streymoy) oraz z hrabstwa Antrim w Irlandii Północnej (m.in. w okolicach Giant's Causeway i na Islandmagee). Występuje również w Montecchio Maggiore we Włoszech, w rejonie Flinders w Australii oraz w Nowej Szkocji w Kanadzie (np. w Five Islands i Wasson's Bluff).
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i błyszczącymi kryształami o wyraźnej formie bipiramidalnej lub tabliczkowej. Wysoko oceniane są kryształy przezroczyste, o atrakcyjnym zabarwieniu (np. łososiowym), osadzone na kontrastującej matrycy skalnej. Ważna jest również estetyczna kompozycja z innymi minerałami, np. z białym chabazytem. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej poszukiwane okazy pochodzą z lokalizacji w Irlandii Północnej (hrabstwo Antrim) oraz z Wysp Owczych. Okazy z Nowej Szkocji w Kanadzie również są cenione za jakość kryształów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, unikając długotrwałego moczenia. Należy pozwolić okazowi całkowicie wyschnąć w temperaturze pokojowej. ## Czego unikać Jako zeolit, gmelinit-Ca jest wrażliwy na podgrzewanie, które może prowadzić do nieodwracalnej utraty wody z jego struktury i zniszczenia kryształu. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest kruchy i podatny na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy gmelinitu-Ca najlepiej przechowywać w zamkniętych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami. Należy unikać miejsc o dużej wilgotności lub gwałtownych zmianach temperatury.