Gmalimite

Wzór chemiczny: K<sub>6</sub>&#9744;Fe<sup>2+</sup><sub>24</sub>S<sup>2-</sup><sub>27</sub>

Gmalimit to ekstremalnie rzadki siarczek żelaza i potasu, znajdowany wyłącznie w postaci mikroskopijnych ziaren w skałach pirometamorficznych w Izraelu.

## Charakterystyka Gmalimit jest minerałem z grupy djerfisherytu, należącym do gromady siarczków. Występuje w formie anhedralnych (nieforemnych), mikroskopijnych ziaren, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 50 mikrometrów. Ziarna te są najczęściej rozproszone w masie skalnej lub tworzą przerosty z innymi minerałami. Minerał jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę oraz metaliczny połysk. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na mikroskopijną wielkość ziaren, wiele właściwości fizycznych gmalimitu nie zostało precyzyjnie określonych. Ma metaliczny połysk i jest nieprzezroczysty. Jego gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 4,35 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał jest jednorodnie czarny. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa gmalimitu pochodzi od miejsca jego odkrycia – masywu Gmalim na górze Hermon w Izraelu, które jest jego jedyną znaną lokalizacją (localitas typica). Został oficjalnie uznany za nowy gatunek minerału przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Mineralogiczne (IMA) w 2017 roku (sygnatura: IMA2017-030). ## Zastosowania Gmalimit nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt badań naukowych i zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach i mikromontażach.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
4.35
Łupliwość
Brak
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja gmalimitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i czarną barwę, nie da się go rozpoznać wizualnie. Pewne rozpoznanie wymaga analizy składu chemicznego za pomocą mikrosondy elektronowej (EDS/WDS) oraz analizy struktury krystalicznej metodą dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Wizualnie jest nieodróżnialny od innych czarnych, metalicznych minerałów występujących w tej samej asocjacji, w tym od blisko spokrewnionego djerfisherytu. Różnice można stwierdzić jedynie na podstawie precyzyjnej analizy chemicznej, która wykazuje unikalne proporcje potasu, żelaza i siarki. ## Formy kryształów Gmalimit tworzy wyłącznie bardzo drobne, nieforemne (anhedralne) ziarna. Nie zaobserwowano jego prawidłowo wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Gmalimit powstaje w bardzo specyficznych i rzadkich warunkach pirometamorfizmu. Jego geneza związana jest z naturalnym spalaniem bitumicznych margli z formacji Ghareb, co prowadzi do powstania wysokotemperaturowych skał określanych jako paralawy. Minerał krystalizuje bezpośrednio z lokalnych stopów krzemianowo-siarczkowych w temperaturach przekraczających 800°C. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi gatunkami typowymi dla środowiska pirometamorficznego basenu Hatrurim, takimi jak anortyt, gehlenit, jasmundyt, larnit, a także z innymi siarczkami. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania gmalimitu na świecie jest jego lokalizacja typowa – masyw Gmalim w obrębie basenu Hatrurim (tzw. Strefa Pstra), na górze Hermon w Izraelu.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku minerału występującego wyłącznie w formie mikroskopijnej, tradycyjne kryteria oceny, takie jak barwa czy połysk, nie mają większego znaczenia. O wartości kolekcjonerskiej okazu decyduje bogactwo skupień gmalimitu na matrycy skalnej, potwierdzona analitycznie tożsamość minerału oraz obecność rzadkich minerałów towarzyszących. Najcenniejsze są próbki pochodzące bezpośrednio z badań, które doprowadziły do opisania gatunku. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów gmalimitu jest jego miejsce odkrycia w Izraelu. Z tego powodu wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim próbki pochodzą z tej jednej, ściśle określonej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy gmalimitu to zazwyczaj mikromontaże, których nie należy czyścić na mokro. Ewentualny kurz można usuwać wyłącznie za pomocą sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać dotykania powierzchni minerału. ## Czego unikać Jako siarczek, gmalimit może być potencjalnie wrażliwy na wilgoć i utlenianie w dłuższej perspektywie. Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i detergentami. Okaz jest bardzo kruchy ze względu na mikroskopijną formę występowania. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w specjalistycznych, szczelnie zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Każdy okaz powinien być precyzyjnie oznaczony.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej