Glecklerite

Wzór chemiczny: Na(C<sub>2</sub>H<sub>3</sub>O<sub>3</sub>)<sup>1-</sup>

Gleckleryt to organiczny minerał - octan sodu - tworzący drobne, bezbarwne kryształy, odkryty w miejscu pożaru hałdy kopalnianej.

## Charakterystyka Gleckleryt jest naturalnie występującym octanem sodu. Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, zazwyczaj nieprzekraczające 0.2 mm długości. Występuje w postaci pojedynczych, rozproszonych kryształów lub niewielkich skupień. Jest bezbarwny i przezroczysty, co w połączeniu z niewielkim rozmiarem kryształów sprawia, że jest trudny do zaobserwowania gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niską twardością, szacowaną na około 1 w skali Mohsa, co oznacza, że jest bardzo miękki. Ma połysk szklisty do perłowego na powierzchniach łupliwości. Jest lekki, o gęstości zbliżonej do 1.51 g/cm³. Ze względu na swoją naturę chemiczną, jest rozpuszczalny w wodzie. ## Historia i nazwa Nazwa gleckleryt honoruje Roberta D. Glecklera, amerykańskiego kolekcjonera minerałów z hrabstwa Dauphin w Pensylwanii (USA), który jako pierwszy znalazł ten minerał. Został on opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2023 roku. Odkrycia dokonano na terenie po pożarze hałdy węgla antracytowego w pobliżu Williamstown w Pensylwanii.

Właściwości

Twardość Mohsa
1
Połysk
Szklisty do perłowego
Rysa
Biała
Gęstość
1.51
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie glecklerytu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwe ze względu na jego mikroskopijne rozmiary i występowanie. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna. Kluczową cechą jest jego geneza związana z pożarami hałd kopalnianych. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi, rozpuszczalnymi w wodzie minerałami powstającymi w podobnych środowiskach, takimi jak inne octany (np. hoganit, paceit) czy siarczany. Odróżnienie bez specjalistycznego sprzętu nie jest możliwe. Wskazówką jest współwystępowanie z salmiakiem i innymi minerałami fumarolicznymi. ## Formy kryształów Kryształy glecklerytu są bardzo małe, zwykle o pokroju tabliczkowym lub listewkowym, wydłużone wzdłuż jednej osi. Występują jako pojedyncze, izolowane kryształy na podłożu lub w niewielkich, luźnych skupieniach.

Środowisko występowania

## Geneza Gleckleryt jest minerałem pochodzenia antropogenicznego. Powstaje w wyniku reakcji gazów wulkanicznych (fumaroli) generowanych przez podziemne pożary hałd węgla antracytowego. Tworzy się jako produkt sublimacji w temperaturach poniżej 100°C, krystalizując bezpośrednio z fazy gazowej na powierzchni skał. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych minerałów fumarolicznych, powstałych w podobnych warunkach. Najczęściej współwystępuje z salmiakiem (chlorkiem amonu) oraz siarką rodzimą. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania glecklerytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - teren po pożarze hałdy węgla antracytowego w pobliżu Williamstown, w hrabstwie Dauphin, w stanie Pensylwania, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, gleckleryt jest ceniony przede wszystkim za sam fakt jego obecności w kolekcji, a nie za walory estetyczne. Najwyżej oceniane są okazy, na których kryształy, mimo niewielkich rozmiarów, są dobrze wykształcone i widoczne pod mikroskopem. Istotne jest również bogate współwystępowanie z innymi minerałami z tej lokalizacji, zwłaszcza z salmiakiem.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną delikatność i rozpuszczalność w wodzie, glecklerytu nie należy czyścić na mokro. Okazy należy chronić przed kontaktem z jakąkolwiek cieczą. Najbezpieczniejszą metodą usuwania kurzu jest użycie miękkiego pędzelka lub bardzo delikatnego strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, roztworami czyszczącymi, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest higroskopijny i może ulec uszkodzeniu lub całkowitemu rozpuszczeniu pod wpływem wilgoci z otoczenia. Należy go chronić przed wysoką wilgotnością powietrza i nagłymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy glecklerytu muszą być przechowywane w suchych warunkach, najlepiej w szczelnie zamykanych pojemnikach (typu "perky box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Powinny być eksponowane z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej