Glass-(Yb)

Wzór chemiczny: YbCu(AsO₄)(OH)

Bardzo rzadki arsenian itterbu i miedzi, nazwany na cześć kolekcjonera Charlesa Glassa, odkryty w kopalni Tsumeb w Namibii.

## Charakterystyka Glass-(Yb) jest arsenianem należącym do grupy adelitu-descloizytu. Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy o długości do 0.2 mm, które najczęściej występują w formie promienistych lub rozbieżnych agregatów. Jego barwa jest zazwyczaj bladożółtozielona. Jest minerałem wtórnym, znalezionym w pustkach w rudzie tennantytowo-kwarcowej. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością szacowaną na około 5 w skali Mohsa oraz obliczoną gęstością 6.01 g/cm³. Połysk jest szklisty do tłustego. Jest kruchy, a jego kryształy są przeświecające. ## Barwy i odmiany Jedyną znaną barwą tego minerału jest bladożółtozielona. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Charlesa Glassa (1827–1863), amerykańskiego kolekcjonera i handlarza minerałami. Przyrostek -(Yb) wskazuje na dominację itterbu w składzie chemicznym. Został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2022 roku pod numerem IMA2022-055. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, Glass-(Yb) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy minerałów mikromount.

Właściwości

Twardość Mohsa
~5
Połysk
Szklisty do tłustego
Rysa
Jasnozielonkawożółta
Gęstość
6.01
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja wizualna jest niemożliwa. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS/WDS) w celu potwierdzenia unikalnego składu chemicznego (dominacja Yb, obecność Cu i As) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do analizy struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi, wtórnymi arsenianami z Tsumeb, zwłaszcza z innymi członkami grupy adelitu-descloizytu o zielonkawym zabarwieniu. Ostateczne odróżnienie od minerałów takich jak zincolivenit, duftyt czy konichalcyt wymaga analizy chemicznej, która wykaże dominację itterbu. ## Formy kryształów Tworzy drobne, pryzmatyczne kryształy, które łączą się w charakterystyczne, promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstały w strefie utleniania polimetalicznego złoża hydrotermalnego. Krystalizuje w niewielkich pustkach i szczelinach w rudzie zbudowanej głównie z tennantytu i kwarcu. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje bezpośrednio z tennantytem i kwarcem, które stanowią matrycę dla jego kryształów. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie jest jego lokalizacja typowa - słynna kopalnia Tsumeb w regionie Oshikoto w Namibii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla minerałów typu "micromount", takich jak Glass-(Yb), najwyżej cenione są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi kryształami tworzącymi estetyczne agregaty. Ważna jest również wielkość i bogactwo tych agregatów na matrycy oraz minimalne uszkodzenia. Ze względu na rzadkość, każdy okaz z widocznymi kryształami jest uznawany za wartościowy. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Tsumeb w Namibii, która jest obecnie zamknięta. Materiał pochodzi wyłącznie z historycznych zbiorów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy mikromount należy czyścić z najwyższą ostrożnością, najlepiej za pomocą sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości, aby usunąć kurz. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. Nie używać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Jako arsenian, minerał jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i kontaktu z ustami. Kryształy są bardzo małe i kruche, podatne na uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić przed wysoką temperaturą i gwałtownymi jej zmianami. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszym sposobem przechowywania jest szczelnie zamknięte pudełko typu "micromount", chroniące przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Każdy okaz powinien być odpowiednio oznaczony.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej