Glass-(La)

Wzór chemiczny: PbCuLa(PO₄)₂(OH)

Glass-(La) to rzadki minerał z grupy witchnerytu, będący fosforanem lantanowców, o charakterystycznych, drobnych, szklistych kryształach.

## Charakterystyka Glass-(La) jest minerałem należącym do grupy witchnerytu. Tworzy bardzo małe, pryzmatyczne lub igiełkowe kryształy, rzadko przekraczające 1 mm długości. Zazwyczaj występują one w formie promienistych lub splątanych agregatów. Kryształy odznaczają się szklistym połyskiem i są najczęściej bezbarwne lub białe. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 4.5 w skali Mohsa. Jego kryształy są kruche, a gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi około 4.98 g/cm³. Połysk jest szklisty. ## Barwy i odmiany Glass-(La) jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżniono jego barwnych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Alvina J. Glassa (1911–1971), amerykańskiego mineraloga i chemika pracującego dla U.S. Geological Survey. Człon -(La) w nazwie wskazuje na dominację lantanu wśród pierwiastków ziem rzadkich w jego składzie chemicznym. Minerał został opisany po raz pierwszy w 1956 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, Glass-(La) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego i jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
4.98
Łupliwość
Dobra na {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja Glass-(La) w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów i podobieństwo do wielu innych minerałów wtórnych. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia rentgenowska (XRD, EDS). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy witchnerytu, takimi jak witchneryt-(Ce) czy witchneryt-(Y), a także z innymi igiełkowymi fosforanami lub krzemianami. Odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej składu pierwiastków ziem rzadkich. ## Formy kryształów Glass-(La) tworzy wydłużone, pryzmatyczne lub igiełkowe kryształy, często zakończone piramidą. Zazwyczaj występują w postaci promienistych lub bezładnie splątanych skupień i agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania złóż kruszców, w których obecne są minerały pierwiastków ziem rzadkich. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów, takich jak monacyt czy bastnezyt, w obecności roztworów bogatych w fosfor. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kwarcem, fluorytem, barytem, monacytem, bastnezytem, a także innymi wtórnymi fosforanami i arsenianami. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko tego minerału to kopalnia Cap-Garonne w Le Pradet, Var, we Francji. Jest to jego lokalizacja typowa. Poza tym odnotowano jego występowanie w kilku innych miejscach na świecie, m.in. w kopalni Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy) oraz w kopalni Old Dominion w Globe (Arizona, USA).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty na kontrastującej matrycy skalnej. Ze względu na mikroskopijne rozmiary, kluczowa jest jakość okazu widziana pod powiększeniem. Wielkość agregatów i bogactwo występowania na okazie również podnoszą jego wartość. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy z lokalizacji typowej - kopalni Cap-Garonne we Francji. Są one uważane za klasyczne i najlepsze jakościowo dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Ze względu na kruchość i niewielkie rozmiary kryształów, kontakt z wodą lub szczoteczkami jest niewskazany, ponieważ może prowadzić do uszkodzenia delikatnych agregatów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Kryształy są kruche, więc należy chronić je przed uderzeniami, wibracjami i gwałtownymi zmianami temperatury. Nie należy stosować myjek ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych, zamykanych pojemnikach (typu "micromount"), które chronią je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i wilgocią. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, chociaż nie ma dowodów na jego wrażliwość na światło.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej