Glass-(Dy)

Wzór chemiczny: Pb(Dy,Y,Ca)Al₂(AsO₄)₂(OH,O)₅

Glass-(Dy) to rzadki arsenian ołowiu i dysprozu, tworzący drobne, sześciokątne kryształy o jasnożółtej barwie.

## Charakterystyka Glass-(Dy) jest arsenianem należącym do grupy mikrolitu. Występuje w postaci bardzo małych, sześciobocznych, tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0,3 mm wielkości. Zazwyczaj tworzy skupienia lub pojedyncze, rozproszone kryształy na powierzchni innych minerałów. Jego jasnożółta do żółtozielonej barwa jest charakterystyczna. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują silny, szklisty połysk. Minerał jest stosunkowo gęsty z uwagi na zawartość ołowiu i dysprozu. Jest przezroczysty do przeświecającego. Twardość nie została dokładnie zmierzona, ale szacuje się ją na około 4 w skali Mohsa. ## Barwy i odmiany Glass-(Dy) występuje w odcieniach od jasnożółtego do żółtozielonego. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Charlesa A. Glassa (1924–1998), amerykańskiego kolekcjonera minerałów z Wirginii, który specjalizował się w mikrominerałach. Został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2021 roku. Przyrostek -(Dy) wskazuje na dominację dysprozu wśród pierwiastków ziem rzadkich w jego składzie chemicznym. ## Zastosowania Glass-(Dy) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach i mikrominerałach.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
4.66
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja Glass-(Dy) w praktyce jest niemożliwa bez zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wstępne rozpoznanie pod mikroskopem opiera się na obserwacji małych, sześciobocznych, tabliczkowych kryształów o jasnożółtej barwie i szklistym połysku, występujących w towarzystwie innych rzadkich arsenianów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy mikrolitu, zwłaszcza z agardytem, którego tworzy pseudomorfozy, a także z innymi rzadkimi arsenianami o podobnej barwie i formie. Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej w celu potwierdzenia dominacji dysprozu. ## Formy kryształów Tworzy heksagonalne, tabliczkowe kryształy, często zebrane w rozetowe lub promieniste agregaty. Występuje również w postaci pseudomorfoz po igiełkowych kryształach agardytu.

Środowisko występowania

## Geneza Glass-(Dy) jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż polimetalicznych, bogatych w arsen i pierwiastki ziem rzadkich. Tworzy się w wyniku oddziaływania roztworów hydrotermalnych na wcześniejsze minerały. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z agardytem-(Y), agardytem-(Nd), cheryanovitem, kwarcem, fluorytem, kankitem i farmakosyderytem. Często tworzy pseudomorfozy po agardycie. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacją typową) tego minerału jest kopalnia Arsenatnaya w kompleksie górniczym Verkhnee, w górach Dzhungar Alatau, w obwodzie Ałmaty w Kazachstanie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu Glass-(Dy) jest oceniana przede wszystkim na podstawie bogactwa i widoczności kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnie widocznymi pod mikroskopem, sześciobocznymi kryształami lub ich promienistymi agregatami. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, czystość i rozmiar pojedynczych kryształów mają drugorzędne znaczenie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Kazachstanie. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tej jednej kopalni.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na ekstremalną rzadkość i delikatność okazów, nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Wszelkie zanieczyszczenia, takie jak kurz, można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą gruszki fotograficznej (dmuchawki). ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i wszelkimi chemikaliami. Nie należy poddawać go czyszczeniu ultradźwiękowemu. Chronić przed wysoką temperaturą i nagłymi jej zmianami. ## Przechowywanie Okazy Glass-(Dy) są mikroskopijne i zazwyczaj przechowywane w specjalistycznych, zamykanych pudełkach dla mikrominerałów (tzw. micro-mount boxes). Chronić przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej