Ginelfite

Wzór chemiczny: Ag¹⁺₂(Ag¹⁺₀.₅Fe²⁺₀.₅)Tl¹⁺Pb²⁺₂₃.₅(Sb³⁺,As³⁺)₃₃.₅S²⁻₇₆

Ginelfit to niezwykle rzadki, ołowiano-srebrowo-talowy siarkosól antymonowo-arsenowy, występujący w formie mikroskopijnych wrostków w innych minerałach.

## Charakterystyka Ginelfit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy siarkosoli, zidentyfikowanym jedynie w formie mikroskopijnych, anhedralnych (nie wykazujących własnych form krystalograficznych) ziaren, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 100 mikrometrów. Występuje jako wrostki w innych minerałach, najczęściej w lengenbachicie. Z powodu ekstremalnie małych rozmiarów jego cechy wizualne, takie jak połysk czy barwa w masie, nie zostały w pełni scharakteryzowane. W świetle odbitym pod mikroskopem polaryzacyjnym wykazuje szarobiałą barwę z zielonkawym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny charakter występowania, większość właściwości fizycznych ginelfitu nie została określona. Twardość jest nieznana, jednak można przypuszczać, że jest to minerał stosunkowo miękki, podobnie jak inne złożone siarkosole. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 5,83 g/cm³. Jest minerałem nieprzezroczystym. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku pod numerem IMA2010-028. Jego nazwa honoruje profesora Güntera E. Nelfa (1919–2006) z Uniwersytetu w Heidelbergu, w uznaniu jego wkładu w badania nad złożonymi siarkosolami z kamieniołomu Lengenbach w Szwajcarii. Został opisany przez zespół badaczy pod kierownictwem Stefana Graesera.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3-3.5
Barwa: dark grey
Połysk: Metallic
Rysa: black
Gęstość: 5.765
Przełam: Conchoidal
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ginelfitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga to analizy w świetle odbitym na polerowanych zgładach oraz analizy chemicznej z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS) w celu potwierdzenia jego złożonego składu chemicznego. Cechy optyczne w świetle odbitym, takie jak słaby anizotropizm i brak wewnętrznych refleksów, są pomocnicze. ## Odróżnianie od podobnych Ginelfit występuje w paragenezie z wieloma innymi, bardzo podobnymi wizualnie siarkosolami z Lengenbach. Można go pomylić z lengenbachitem, sartorytem, dufrénoysitem czy baumhauerytem. Pewne rozróżnienie od tych minerałów jest możliwe tylko na podstawie precyzyjnej analizy składu chemicznego, który dla ginelfitu jest unikalny ze względu na jednoczesną obecność srebra, talu, żelaza, ołowiu, antymonu i arsenu w określonych proporcjach. ## Formy kryształów Minerał ten nie tworzy widocznych kryształów. Występuje wyłącznie w postaci anhedralnych, nieregularnych ziaren wrośniętych w inne minerały.

Środowisko występowania

## Geneza Ginelfit powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w złożach metamorficznych. Jego jedyne znane stanowisko, kamieniołom Lengenbach, to złoże osadzone w dolomitycznych marmurach (tzw. dolomit Binnit), które zostały poddane metamorfizmowi w warunkach facji amfibolitowej. Mineralizacja siarkosolowa jest wynikiem działalności roztworów hydrotermalnych bogatych w siarkę, arsen, antymon, ołów, tal i inne metale. ## Asocjacje mineralne Ginelfit występuje w ścisłej asocjacji z innymi siarkosolami. Najczęściej jest znajdowany jako wrostki w lengenbachicie. Współwystępuje również z takimi minerałami jak sartoryt, dufrénoysit, baumhaueryt, hutchinsonit, hatchyt, wallisit, tenantyt-(Zn) oraz piryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania ginelfitu na świecie (lokalizacja typowa) jest kamieniołom Lengenbach w dolinie Binn (Binntal) w kantonie Valais w Szwajcarii. Jest to klasyczne stanowisko dla wielu rzadkich siarkosoli.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ginelfit jest minerałem o znaczeniu czysto naukowym i systematycznym, nie tworzy okazów w potocznym tego słowa znaczeniu. Wartość kolekcjonerska dotyczy całego okazu skały macierzystej (najczęściej lengenbachitu w dolomicie), w którym zidentyfikowano ginelfit. O wartości takiego okazu decyduje bogactwo i jakość kryształów głównego minerału (np. lengenbachitu) oraz potwierdzona analitycznie obecność ginelfitu. Jest to obiekt pożądany wyłącznie przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów systematycznych i mikromontów. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów z ginelfitem to kamieniołom Lengenbach w Szwajcarii. Okazy te są niezwykle trudne do zdobycia i pojawiają się na rynku bardzo rzadko, zwykle pochodząc ze starych kolekcji lub od poszukiwaczy specjalizujących się w tej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na występowanie wyłącznie w postaci mikroskopijnych wrostków wewnątrz innych, rzadkich i delikatnych minerałów (głównie lengenbachitu), okazy macierzyste z ginelfitem nie powinny być poddawane żadnym inwazyjnym metodom czyszczenia. Jakakolwiek próba czyszczenia chemicznego lub mechanicznego zniszczyłaby zarówno ginelfit, jak i minerał gospodarza. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, ultradźwięków, zmian temperatury oraz wilgoci. Okazy z Lengenbach są wrażliwe na utlenianie i degradację pod wpływem nieodpowiednich warunków. ## Przechowywanie Okazy zawierające ginelfit, będące z natury rzadkimi i cennymi próbkami naukowymi, muszą być przechowywane w stabilnych warunkach. Zalecane jest przechowywanie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach kolekcjonerskich (tzw. "micromount boxes"), chroniących przed kurzem, światłem i wahaniami wilgotności.