Gerstleyite
Wzór chemiczny: Na<sub>2</sub>(Sb,As)<sub>8</sub>S<sub>13</sub>·2H<sub>2</sub>O
Gerstleyit to rzadki, sodowy siarkosól antymonu i arsenu, tworzący elastyczne, włókniste agregaty o metalicznym połysku i wiśniowoczerwonej barwie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czerwonobrunatna
- Gęstość
- 3.62
- Łupliwość
- Doskonała wg {010}
- Przełam
- Włóknisty
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Gerstleyit jest stosunkowo łatwy do rozpoznania na podstawie jego unikalnych cech. Kluczowe są: wiśniowoczerwona barwa, czerwona rysa, metaliczny połysk oraz charakterystyczna postać splątanych, elastycznych włókien. Jego ekstremalnie niska twardość (1 w skali Mohsa) jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Minerałem, z którym można by go pomylić, jest kermesyt (Sb₂S₂O), który również ma czerwoną barwę i podobny połysk. Kermesyt tworzy jednak igiełkowe lub promieniste agregaty, które są kruche, a nie elastyczne jak w przypadku gerstleyitu. Kermesyt ma też nieco wyższą twardość (1-1.5). ## Formy kryształów Gerstleyit tworzy skupienia włókniste, spilśnione lub listewkowe. Poszczególne kryształy mają postać wydłużonych, elastycznych włókien lub cienkich blaszek, często ułożonych równolegle lub splątanych w bezładne agregaty.
Środowisko występowania
## Geneza Gerstleyit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego niskich temperatur. Powstaje w złożach boranów, gdzie tworzy się w wyniku przeobrażenia wcześniejszych siarczków i siarkosoli antymonu, takich jak stibnit. Jego powstawanie jest związane z działalnością roztworów bogatych w sód, arsen i siarkę. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami boranowymi i siarczkowymi. Najczęściej towarzyszą mu: realgar, orpiment, stibnit, kernit, boraks, uleksyt, a także rodzima siarka. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania gerstleyitu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Baker w Kramer Borate Deposits, Boron, w hrabstwie Kern w Kalifornii, USA. Jest to główne źródło najlepszych okazów tego minerału. Poza USA odnotowano jego obecność w niewielkich ilościach w Turcji (złoże Göynük) oraz w Argentynie (złoże Loma Blanca).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy gerstleyitu to te, które składają się z bogatych, gęstych skupień intensywnie zabarwionych, wiśniowoczerwonych włókien. Ważna jest wielkość agregatu oraz brak uszkodzeń mechanicznych. Okazy wykazujące dobrą elastyczność są szczególnie pożądane. Kontrastujące połączenia z białymi minerałami boranowymi, takimi jak uleksyt czy kernit, znacznie podnoszą atrakcyjność wizualną i wartość okazu. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z jedynego znaczącego stanowiska na świecie – kopalni w rejonie Boron w Kalifornii, USA. Okazy z tej lokalizacji są uważane za standard dla tego gatunku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy gerstleyitu są niezwykle delikatne i miękkie. Należy je czyścić wyłącznie za pomocą bardzo miękkiego pędzelka, na sucho, w celu usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub innymi płynami jest niewskazany. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, która może spowodować rozpad i zniszczenie minerału. Gerstleyit jest wrażliwy na chemikalia, wysoką temperaturę oraz zmiany wilgotności. Nie należy go poddawać czyszczeniu ultradźwiękowemu. Ze względu na niską twardość jest bardzo podatny na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku klaserowym z dala od światła i kurzu. Zaleca się przechowywanie w pojemnikach z pochłaniaczem wilgoci, aby zapobiec degradacji.