Gerenite-(Y)

Wzór chemiczny: NaCaY<sub>3</sub>Si<sub>6</sub>O<sub>18</sub>·2H<sub>2</sub>O

Gerenit-(Y) to bardzo rzadki krzemian itru, wapnia i sodu, tworzący drobne, pryzmatyczne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Gerenit-(Y) jest złożonym krzemianem pierwiastków ziem rzadkich, głównie itru, a także wapnia i sodu. Należy do ekanitowej grupy minerałów. Występuje w postaci bardzo małych, wydłużonych, pryzmatycznych kryształów, osiągających rozmiary do 0.2 mm. Kryształy są bezbarwne do bladoróżowych i wykazują szklisty połysk. Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, jest to minerał o znaczeniu wyłącznie naukowym i kolekcjonerskim. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 5 w skali Mohsa. Jego kryształy są przezroczyste. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 3.45 g/cm³. Nie zaobserwowano w nim zjawiska fluorescencji. ## Barwy i odmiany Gerenit-(Y) jest zazwyczaj bezbarwny, rzadziej przyjmuje bladoróżowe odcienie. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kamieniołomie Poudrette w Mont Saint-Hilaire, w Quebecu (Kanada). Został opisany w 1996 roku przez George'a Y. Chao, Joela D. Grice'a i Roberta A. Gaulta. Nazwa "gerenit" honoruje Richarda Gerena (1917–2002), prezesa Iron Ore Company of Canada, w uznaniu jego wkładu w rozwój kanadyjskiego przemysłu wydobywczego. Człon "- (Y)" w nazwie wskazuje na dominujący w jego składzie pierwiastek ziem rzadkich - itr.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
3.45
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja gerenitu-(Y) jest niezwykle trudna bez zaawansowanych metod analitycznych. Rozpoznanie opiera się na analizie chemicznej (EDS/WDS) w celu potwierdzenia obecności sodu, wapnia, itru i krzemu, oraz na dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) w celu określenia struktury krystalicznej. Wizualnie jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia od wielu innych bezbarwnych minerałów mikroskopowych. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi minerałami z grupy ekanitu lub innymi bezbarwnymi krzemianami występującymi w Mont Saint-Hilaire, takimi jak kwarc, albit czy analcym. Ostateczne odróżnienie wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Gerenit-(Y) tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy o przekroju kwadratowym. Kryształy są zakończone piramidą tetragonalną. Występują jako pojedyncze, izolowane kryształy na powierzchni innych minerałów.

Środowisko występowania

## Geneza Gerenit-(Y) powstaje w późnych stadiach krystalizacji w pegmatytach i ksenolitach sodalitowych w obrębie alkalicznych intruzji nefelinowo-sjenitowych. Jest to minerał hydrotermalny, krystalizujący w szczelinach i druzach skalnych. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej (Mont Saint-Hilaire) gerenit-(Y) współwystępuje z takimi minerałami jak albit, mikroklin, egiryn, nefelin, sodalit, eudialit, catapleiit, stecyit i vinogradovit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania gerenitu-(Y) na świecie jest kamieniołom Poudrette, położony na Mont Saint-Hilaire w regionie Montérégie, w prowincji Quebec w Kanadzie. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu gerenitu-(Y) jest determinowana przede wszystkim przez jego potwierdzoną tożsamość analityczną. Ze względu na mikroskopijne rozmiary, najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami, które są widoczne pod powiększeniem. Ważna jest również estetyka matrycy skalnej i obecność rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy pochodzą z jednego miejsca na świecie - kamieniołomu Poudrette w Mont Saint-Hilaire w Kanadzie. Stanowisko to jest znane z występowania setek unikalnych i rzadkich minerałów, a okazy stamtąd są wysoko cenione przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach systematycznych i "micromountach".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, okazy gerenitu-(Y) zazwyczaj występują na matrycy skalnej i nie powinny być czyszczone mechanicznie. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwięków, myjek parowych, kwasów i wszelkich rozpuszczalników chemicznych. Minerał powinien być chroniony przed gwałtownymi zmianami temperatury i bezpośrednim, długotrwałym działaniem światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, najlepiej w zamykanym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i wilgocią. Przechowywanie w ciemnym i suchym miejscu pomoże zachować ich pierwotny stan.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej