Genkinite

Wzór chemiczny: Pt₄Sb₃

Genkinit to rzadki antymonek platyny o metalicznym połysku, występujący w postaci niewielkich ziaren w ultrazasadowych skałach magmowych.

## Charakterystyka Genkinit jest rzadkim minerałem z grupy antymonków, chemicznie antymonkiem platyny. Występuje zazwyczaj w formie bardzo małych, nieregularnych ziaren lub wrostków w innych minerałach, rzadko przekraczających 1 mm wielkości. Ze względu na swój skład, jest nieprzezroczysty i ma metaliczny wygląd. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 5.5-6 w skali Mohsa. Ma metaliczny połysk. Jego gęstość nie została precyzyjnie zmierzona, ale jest wysoka ze względu na dużą zawartość platyny. ## Barwy i odmiany Genkinit ma barwę od bladożółtej do jasnobrązowej. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Genkinit został opisany po raz pierwszy w 1977 roku przez L.J. Cabriego, J.H.G. Laflamme'a i J.M. Stewarta. Nazwa minerału honoruje radzieckiego mineraloga Adolfa Dawidowicza Genkina (1919-2001), specjalistę w dziedzinie minerałów z grupy platynowców, za jego wkład w badania nad mineralogią tych pierwiastków. ## Zastosowania Genkinit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie jako rzadki członek grupy minerałów platynowych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5.5-6
Połysk: Metaliczny
Gęstość: 0
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie genkinitu gołym okiem jest praktycznie niemożliwe ze względu na jego mikroskopijne rozmiary. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS) w mikroskopie elektronowym skaningowym (SEM) lub analiza dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). W badaniach pod mikroskopem kruszcowym w świetle odbitym wykazuje charakterystyczne cechy optyczne. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi drobnymi, metalicznymi minerałami platynowców, takimi jak sperrylit, rustenburgit czy platarsyt, z którymi często współwystępuje. Pewne odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej. ## Formy kryształów Genkinit tworzy bardzo małe, anhedralne (nieprawidłowo wykształcone) ziarna, często jako wrostki w innych minerałach, głównie w rustenburgicie i platarsycie. Rzadko obserwuje się ślady własnych, tetragonalnych form krystalicznych.

Środowisko występowania

## Geneza Genkinit jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w ultrazasadowych, bogatych w chromityty intruzjach warstwowych, gdzie krystalizuje z resztkowych, bogatych w platynę i antymon roztworów hydrotermalnych w późnych etapach krzepnięcia magmy. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami z grupy platynowców (PGM), takimi jak rustenburgit, platarsyt, stibiopaladynit, mertieit-II, a także z chromitem, chalkopirytem i pentlandytem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, z którego pochodzi genkinit, to kopalnia Onverwacht w kompleksie Bushveld w Republice Południowej Afryki. Notowany był również w innych rejonach tego kompleksu (Maandagshoek, Driekop), a także w intruzji Great Dyke w Zimbabwe oraz w złożach niklu i miedzi w regionie Norylska na Syberii w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, genkinit nie jest oceniany według typowych kryteriów, takich jak rozmiar czy forma kryształu. Wartość kolekcjonerska okazu zależy od bogactwa asocjacji mineralnej, potwierdzenia obecności genkinitu przez analizę oraz renomy stanowiska. Najbardziej cenione są próbki z lokalizacji typowej (Onverwacht Mine) z dobrze udokumentowaną obecnością genkinitu w towarzystwie innych rzadkich platynowców. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione przez kolekcjonerów specjalistycznych są okazy z kopalni Onverwacht w RPA, ponieważ jest to miejsce jego odkrycia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z genkinitem należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Ze względu na mikroskopijny rozmiar ziaren, czyszczenie mechaniczne lub chemiczne jest niewskazane i może prowadzić do uszkodzenia lub utraty minerału. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i środkami czyszczącymi. Nie należy poddawać go działaniu ultradźwięków. Należy chronić go przed zarysowaniem przez twardsze minerały. ## Przechowywanie Okazy z genkinitem najlepiej przechowywać w oryginalnych, zamykanych pudełkach typu "micromount", aby zapobiec gromadzeniu się kurzu i chronić przed uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na wilgoć i zanieczyszczenia.