Furutobeite

Wzór chemiczny: (Cu<sup>1+</sup>,Ag<sup>1+</sup>)<sub>6</sub>Pb<sup>2+</sup>S<sup>2-</sup><sub>4</sub>

Furutobeit to rzadki siarczek miedzi, srebra i ołowiu, występujący w postaci masywnych, metalicznych skupień w żyłach kruszcowych.

## Charakterystyka Furutobeit jest rzadkim minerałem z grupy siarkosoli, chemicznie złożonym siarczkiem miedzi, srebra i ołowiu. Zazwyczaj tworzy zbite, masywne lub ziarniste skupienia, mocno zrośnięte z innymi minerałami kruszcowymi. Rzadko obserwuje się go w formie wykształconych kryształów, a te, jeśli występują, są mikroskopijnej wielkości. Ma charakterystyczny metaliczny połysk i nieprzezroczystą budowę. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 2.5-3. Cechuje go duża gęstość, około 6.95 g/cm³, wynikająca z obecności ciężkich metali jak ołów i srebro. Jest kruchy i ma nierówny przełam. Nie wykazuje łupliwości. ## Barwy i odmiany Furutobeit ma barwę od stalowoszarej do szaroczarnej, często z metalicznym połyskiem. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - kopalni Furutobe w prefekturze Akita w Japonii. Został on opisany po raz pierwszy w 1981 roku przez japońskich mineralogów A. Sugaki, A. Kitakaze i K. Hayashi. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, furutobeit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5-3
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
6.95
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja furutobeitu w warunkach amatorskich jest bardzo trudna. Cechami pomocniczymi są: stalowoszara barwa, wysoka gęstość, czarna rysa i metaliczny połysk. Kluczowe jest jednak jego współwystępowanie z innymi siarczkami i siarkosolami srebra, miedzi i ołowiu. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Furutobeit jest wizualnie niemal niemożliwy do odróżnienia od wielu innych szarych, metalicznych siarkosoli, takich jak stromeyeryt, jalpait czy mckinstryt, z którymi często współwystępuje. Od galeny odróżnia go brak wyraźnej łupliwości. Od chalkozynu i akantytu różni się składem chemicznym, co wymaga potwierdzenia laboratoryjnego. ## Formy kryształów Najczęściej występuje w formie anhedralnych (niewykształconych) ziaren i masywnych skupień. Dobrze uformowane kryształy są niezwykle rzadkie i mają mikroskopijne rozmiary.

Środowisko występowania

## Geneza Furutobeit tworzy się w warunkach eptermalnych, w niskotemperaturowych, polimetalicznych żyłach kruszcowych. Powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych, krystalizując z roztworów bogatych w miedź, srebro, ołów i siarkę. ## Asocjacje mineralne Minerał ten niemal zawsze występuje w towarzystwie innych minerałów kruszcowych. Do jego najczęstszych asocjacji należą: stromeyeryt, mckinstryt, jalpait, galena, sfaleryt, piryt, chalkopiryt, bornit, tetraedryt, a z minerałów płonnych kwarc, kalcyt i baryt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje dla tego minerału znajdują się w Japonii, w prefekturze Akita (kopalnie Furutobe, Ani, Osarizawa). Znany jest również z kopalni Iriki w prefekturze Kagoshima. Poza Japonią, jego występowanie potwierdzono w produktach ekshalacji wulkanicznych w kraterze La Fossa na wyspie Vulcano we Włoszech.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu furutobeitu ocenia się przede wszystkim na podstawie jego bogactwa w próbce oraz potwierdzonej tożsamości. Ponieważ nie tworzy on estetycznych kryształów, jego wartość leży w rzadkości i znaczeniu naukowym. Okazy z dobrze udokumentowanej lokalizacji, zwłaszcza z miejsca typowego (kopalnia Furutobe), w towarzystwie innych rzadkich minerałów, są najbardziej pożądane przez kolekcjonerów systematycznych. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione okazy pochodzą z japońskich kopalń w prefekturze Akita, które są klasycznymi lokalizacjami dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy furutobeitu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą, zwłaszcza z kranu, może prowadzić do powolnego utleniania. Jeśli konieczne jest użycie płynu, należy zastosować alkohol izopropylowy i natychmiast osuszyć okaz. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i detergentami. Jako siarczek, jest wrażliwy na wilgotne powietrze, które może powodować jego powolny rozkład i matowienie powierzchni. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie silnego światła. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętych, szczelnych pojemnikach lub klaserach mineralogicznych z dala od wilgoci. Użycie pochłaniaczy wilgoci (np. żelu krzemionkowego) w pobliżu okazu jest dobrą praktyką.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej