Frankamenite
Wzór chemiczny: K<sub>3</sub>Na<sub>3</sub>Ca<sub>5</sub>Si<sub>12</sub>O<sub>30</sub>F<sub>3</sub>(OH)·H<sub>2</sub>O
Frankamenit to rzadki krzemian o złożonym składzie, tworzący fioletowe, włókniste lub listewkowe skupienia o perłowym połysku.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5
- Połysk
- Vitreous, Pearly
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.75
- Łupliwość
- Perfect on {100}
- Przełam
- Splintery
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Triclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Frankamenit można rozpoznać po jego charakterystycznej fioletowej barwie, włóknistej lub listewkowej budowie oraz perłowym połysku na powierzchniach łupliwości. Jest stosunkowo miękki (około 5 w skali Mohsa). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z charoitem, który również ma fioletową barwę i włóknistą strukturę. Frankamenit odróżnia się od niego współwystępowaniem z innymi minerałami masywu Murun (np. egirynem, tinaksytem) oraz subtelnymi różnicami w odcieniu i połysku. Dokładna identyfikacja wymaga zaawansowanych badań, np. XRD. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, listewkowe kryształy, które najczęściej występują w postaci promienistych lub splątanych agregatów. Rzadziej spotykane są formy ziarniste.
Środowisko występowania
## Geneza Frankamenit jest minerałem pochodzenia metasomatycznego. Powstaje w skałach bogatych w alkalia, w wyniku oddziaływania roztworów hydrotermalnych na skały osadowe (węglany) w strefach kontaktu z intruzjami sjenitowymi. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z mikroklinem, egirynem, kwarcem, tinaksytem, kanasyitem i charoitem. Jest jednym z minerałów charoitowych skał z masywu Murun. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania frankamenitu na świecie jest masyw Murun (Tract Tausonitovy), położony na granicy obwodu irkuckiego i Jakucji (Republika Sacha) w Rosji. Jest to lokalizacja typowa dla tego minerału.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami o intensywnej, fioletowej barwie. Ważna jest również estetyczna kompozycja z innymi minerałami towarzyszącymi, takimi jak zielony egiryn czy pomarańczowy tinaksyt. Czystość i brak uszkodzeń delikatnych włókien znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów frankamenitu to masyw Murun w Rosji, który jest również jedynym miejscem występowania charoitu. Okazy pochodzące z tej lokalizacji są unikatowe w skali światowej.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy frankamenitu należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na jego doskonałą łupliwość i włóknistą naturę, należy unikać mycia w wodzie, a zwłaszcza czyszczenia mechanicznego i ultradźwiękowego. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest kruchy i wrażliwy na uderzenia oraz nacisk. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na nagłe zmiany temperatury. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy frankamenitu najlepiej przechowywać w zamykanych pudełkach klaserowych, oddzielone od twardszych minerałów, aby uniknąć zarysowań i uszkodzeń mechanicznych. Ze względu na jego kruchość, nie nadaje się do ekspozycji w miejscach narażonych na wibracje lub dotyk.