Foitite
Wzór chemiczny: ◻(Fe²⁺₂Al)Al₆(Si₆O₁₈)(BO₃)₃(OH)₃OH
Foitite to rzadki minerał z grupy turmalinów, wyróżniający się ciemną, niebiesko-czarną barwą i charakterystycznym dla tej grupy słupkowym pokrojem kryształów.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 7
- Połysk
- Szklisty do tłustego.
- Rysa
- Szaro-biała
- Gęstość
- 3.17
- Łupliwość
- Brak.
- Przełam
- Muszlowy,Podmuszlowy
- Przezroczystość
- Przezroczysty,Prześwitujący
- Układ krystaliczny
- Trigonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja foititu w terenie jest bardzo trudna i wymaga analizy chemicznej. W kolekcji można go wstępnie rozpoznać po typowym dla turmalinów słupkowym pokroju, prążkowaniu wzdłuż głównej osi kryształu, braku łupliwości i charakterystycznej, bardzo ciemnej niebiesko-czarnej barwie. Twardość 7 w skali Mohsa jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Foitite jest wizualnie niemal niemożliwy do odróżnienia od schorlu (czarnego turmalinu) i innych ciemnych turmalinów bez zaawansowanych badań. Schorl jest znacznie bardziej powszechny. Ostateczne rozróżnienie wymaga analizy składu chemicznego, w szczególności określenia zawartości żelaza, glinu i sodu, aby potwierdzić wakat na pozycji X w strukturze. ## Formy kryształów Foitite tworzy kryształy o pokroju słupkowym lub igiełkowym, często zebrane w promieniste lub równoległe agregaty. Kryształy są zazwyczaj silnie prążkowane wzdłuż osi pionowej, a w przekroju poprzecznym mogą mieć zaokrąglony, trójkątny zarys.
Środowisko występowania
## Geneza Foitite powstaje w pegmatytach granitowych bogatych w lit i bor, a także w niektórych skałach metamorficznych. Jego tworzenie się jest związane ze specyficznymi warunkami chemicznymi, w których występuje niedobór alkaliów (zwłaszcza sodu), co sprzyja powstawaniu wakatu w strukturze turmalinu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi turmalinami (takimi jak elbait, schorl, liddicoatyt), a także z kwarcem, skaleniami (albitem, mikroklinem), lepidolitem i innymi minerałami pegmatytowymi. ## Lokalizacje Lokalizacją typową (miejscem pierwszego znalezienia i opisania) jest kopalnia Himalaya w hrabstwie San Diego w Kalifornii, USA. Inne znane stanowiska obejmują pegmatyty w Czechach, Włoszech, Brazylii i na Madagaskarze. Wszędzie jest to jednak minerał rzadki.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są dobrze wykształcone, zakończone kryształy o wyraźnym słupkowym pokroju i widocznym prążkowaniu. Okazy wykazujące częściową przezroczystość i intensywną, niebieskawą lub fioletową barwę (nawet jeśli bardzo ciemną) są bardziej pożądane niż te całkowicie czarne i nieprzezroczyste. Ważna jest również estetyczna kompozycja z innymi minerałami, np. kwarcem lub albitem. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej w Kalifornii (kopalnia Himalaya) mają szczególną wartość dla kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach z typowych stanowisk. Wysokiej jakości kryształy pochodzą również z niektórych pegmatytów w Brazylii i Czechach.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy foititu można bezpiecznie czyścić za pomocą miękkiej szczoteczki i letniej wody, ewentualnie z dodatkiem łagodnego mydła. Po umyciu należy je dokładnie spłukać wodą destylowaną, aby uniknąć pozostawienia osadu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i zasadami. Mimo stosunkowo wysokiej twardości, minerał jest kruchy i wrażliwy na uderzenia oraz gwałtowne zmiany temperatury, które mogą powodować pęknięcia. Długotrwała ekspozycja na intensywne światło słoneczne nie jest zalecana. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w osobnych pudełkach lub na miękkich podkładkach, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały lub uszkodzenia delikatniejszych okazów. Chronić przed kurzem i uderzeniami.