Fluorowardite

Wzór chemiczny: NaAl<sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>F<sub>2</sub>(OH)<sub>2</sub>·2H<sub>2</sub>O

Fluorowardyt to rzadki minerał fosforanowy z grupy wardytu, tworzący drobne, szkliste kryształy, zwykle w asocjacji z innymi fosforanami.

## Charakterystyka Fluorowardyt jest uwodnionym fosforanem sodu i glinu należącym do grupy wardytu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub piramidalnych kryształów, rzadko przekraczających 0,5 mm. Zazwyczaj tworzy rozetowe lub sferyczne agregaty. Jest minerałem przezroczystym o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Kryształy fluorowardytu wykazują twardość około 5 w skali Mohsa. Ich gęstość jest szacowana na 2,81 g/cm³. Minerał jest kruchy i ma nierówny przełam. ## Barwy i odmiany Fluorowardyt jest najczęściej bezbarwny, rzadziej przybiera barwę bladoniebieską lub zielonkawą. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1996 roku przez I.V. Pekova, O.V. Petersena, A.V. Voloshina i T.V. Burovej. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - jest to analog wardytu z dominującym fluorem (łac. *fluo* - płynąć) w miejsce grupy hydroksylowej. ## Zastosowania Fluorowardyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach i mikromontażach.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.81
Łupliwość
Dobra wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja fluorowardytu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). Wizualnie jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia od wardytu i innych podobnych fosforanów. ## Odróżnianie od podobnych Fluorowardyt jest nieodróżnialny wizualnie od wardytu. Różni się od niego dominacją fluoru nad grupą hydroksylową. Może być również mylony z innymi drobnokrystalicznymi fosforanami, takimi jak wardyt, crandallit czy wavellit. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Tworzy drobne, tabliczkowe kryształy o pokroju tetragonalno-piramidalnym lub dipiramidalnym. Kryształy często występują w formie rozetowych, promienistych lub sferulitycznych agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Fluorowardyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż kruszców lub w złożach fosforanowych. Jego powstawanie jest związane z działalnością roztworów hydrotermalnych w późnych stadiach krystalizacji pegmatytów, gdzie oddziałują one na wcześniej wykrystalizowane minerały fosforanowe. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z wardytem, eosphorytem, montebrazytem, apatytem, crandallitem, wardytem, goyazytem i kwarcem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału to m.in. kopalnia Tip Top w hrabstwie Custer (Dakota Południowa, USA), gdzie został odkryty; Góra Koaszwa na Półwyspie Kolskim w Rosji; a także okolice Hagendorf w Bawarii (Niemcy).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów fluorowardytu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi atrakcyjne wizualnie grupy, zwłaszcza w kontrastowym zestawieniu z minerałami towarzyszącymi. Kolor, choć rzadki, również podnosi wartość - okazy bladoniebieskie są bardziej poszukiwane niż bezbarwne. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, kluczowa jest jakość okazu pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z lokalizacji typowej - kopalni Tip Top w Dakocie Południowej, USA. Okazy z tego miejsca są uważane za klasyczne dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem lub bardzo ostrożnie, miękkim pędzelkiem. Ze względu na mały rozmiar kryształów i ich kruchość, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, gwałtownych zmian temperatury oraz kontaktu z kwasami i detergentami, które mogą uszkodzić lub zniszczyć delikatne kryształy. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej