Fluoro-oxy-ferri-magnesiokatophorite

Wzór chemiczny: Na<sub>2</sub>Ca(Mg<sub>4</sub>Fe<sup>3+</sup>)(Si<sub>7</sub>Al)O<sub>22</sub>(F,O,OH)<sub>2</sub>

Ekstremalnie rzadki amfibol sodowo-wapniowy, będący fluoro-tlenowym analogiem ferri-magnezjokatoforytu, o znaczeniu wyłącznie naukowym.

## Charakterystyka Fluoro-oxy-ferri-magnesiokatophorite to bardzo rzadki minerał z grupy amfiboli sodowo-wapniowych. Jest fluoro-tlenowym, zdominowanym przez magnez i żelazo (Fe³⁺) analogiem katoforytu. Występuje w postaci bardzo drobnych, pryzmatycznych kryształów o długości do 100 mikrometrów, tworzących skupienia w obrębie skały macierzystej. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne nie są możliwe do oceny gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują szklisty połysk. Minerał jest kruchy. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone ze względu na niewielką ilość dostępnego materiału, ale są szacowane jako typowe dla amfiboli. ## Barwy i odmiany Obserwowane kryształy mają barwę ciemnobrązową. Nie wyróżnia się odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału odzwierciedla jego skład chemiczny: wskazuje na dominację fluoru (Fluoro-), tlenu (oxy-), żelaza trójwartościowego (ferri-) i magnezu (magnesio-) oraz na jego związek strukturalny z katoforytem. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2023 roku (IMA2023-013). Opisany został przez G.O. Liferovicha i współpracowników na podstawie materiału z lokalizacji typowej. ## Zastosowania Minerał nie ma żadnych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy członek grupy amfiboli.

Właściwości

Twardość Mohsa
5-6
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnobrązowa
Gęstość
3.2-3.3
Łupliwość
Doskonała według {110}
Przełam
Nieregularny
Przezroczystość
Prześwitujący do nieprzezroczystego w większych fragmentach
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tego minerału jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Wymaga analizy chemicznej (np. mikrosonda elektronowa - EDS/WDS) w celu określenia składu oraz metod dyfrakcyjnych (np. dyfrakcja rentgenowska - XRD) do potwierdzenia struktury krystalicznej. Ciemnobrązowa barwa i pryzmatyczny wygląd w skali mikro są cechami wskazującymi, ale niespecyficznymi. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi ciemnymi amfibolami (np. hornblendą, arfvedsonitem, innymi katoforytami) lub piroksenami, z którymi współwystępuje. Rozróżnienie opiera się wyłącznie na precyzyjnej analizie chemicznej, która musi wykazać specyficzną kombinację dominującego magnezu, żelaza Fe³⁺, fluoru i tlenu w odpowiednich pozycjach strukturalnych. ## Formy kryształów Minerał tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, występujące jako wrostki w innych minerałach lub tworzące niewielkie, promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Fluoro-oxy-ferri-magnesiokatophorite powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego wysokiego stopnia (fenskoronitowe facje metamorficzne). Tworzy się w fenitach - skałach powstałych w wyniku metasomatozy alkalicznej, związanej z intruzjami skał alkalicznych i karbonatytów. ## Asocjacje mineralne Minerał współwystępuje z egirynem, mikroklinem, nefelinem, tytanitem, apatytem, pirochlorem, cyrkonem oraz innymi amfibolami i piroksenami. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie (lokalizacja typowa) jest masyw Afrikanda na Półwyspie Kolskim w obwodzie murmańskim w Rosji. Jest to klasyczna lokalizacja dla wielu rzadkich minerałów alkalicznych.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, jego wartość kolekcjonerska nie jest oceniana na podstawie typowych kryteriów, takich jak rozmiar czy połysk. Najcenniejsze są okazy, na których minerał został jednoznacznie zidentyfikowany analitycznie. Wartość podnosi bogactwo kryształów na matrycy skalnej oraz obecność dobrze wykształconych, choć wciąż mikroskopijnych, form krystalicznych. Asocjacja z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji również jest pożądana. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest masyw Afrikanda w Rosji. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do zdobycia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijny charakter, okazy tego minerału (zazwyczaj w postaci fragmentu skały macierzystej) nie powinny być poddawane żadnym inwazyjnym metodom czyszczenia. Wszelkie zanieczyszczenia należy usuwać wyłącznie sprężonym powietrzem lub, w ostateczności, bardzo miękkim pędzelkiem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i detergentami. Nie należy poddawać go czyszczeniu ultradźwiękowemu. Chronić przed skrajnymi temperaturami i wilgocią. ## Przechowywanie Okazy powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamykanym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne, chociaż nie ma dowodów na jego blaknięcie.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej