Fluorcalcioroméite

Wzór chemiczny: (Ca,Na)₂Sb₅+₂O₆F

Fluorcalcioroméit to rzadki minerał z grupy roméitu, będący tlenkiem wapnia i antymonu z fluorem, tworzący niewielkie, szkliste kryształy o regularnej formie.

## Charakterystyka Fluorcalcioroméit jest minerałem należącym do nadgrupy pirochloru i serii roméitu. Występuje w postaci niewielkich, dobrze wykształconych, ośmiościennych kryształów, rzadziej w formie skupień ziarnistych lub jako naloty. Kryształy zazwyczaj nie przekraczają 1 mm wielkości. Jest minerałem kruchym. ## Właściwości fizyczne Charakteryzuje się twardością w przedziale 5-5.5 w skali Mohsa i stosunkowo dużą gęstością, wynoszącą około 5.15 g/cm³. Ma szklisty, a na powierzchniach przełamu tłusty lub żywiczny połysk. Jest przezroczysty do przeświecającego. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest muszlowy do nierównego. ## Barwy i odmiany Fluorcalcioroméit przyjmuje barwy od żółtej, przez żółto-brązową, pomarańczowo-brązową, do niemal bezbarwnej. Jego rysa jest biała lub bardzo bladożółta. Nie wyróżnia się nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 2012 roku przez Daniela Atencio i jego zespół. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - dominacji fluoru (Fluor) i wapnia (Calcio) - oraz do jego związku ze strukturalną grupą roméitu. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2012-025. Miejscem typowym (type locality) jest kopalnia Starlera we Włoszech. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, fluorcalcioroméit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z grupy pirochloru.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5 - 5.5
Połysk: Szklisty, Żywiczny
Rysa: Biała do bladożółtej
Gęstość: 5.15
Łupliwość: Brak
Przełam: Muszlowy do nierównego
Przezroczystość: Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny: Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Fluorcalcioroméit jest rozpoznawany głównie na podstawie swojej charakterystycznej, ośmiościennej formy kryształów, szklistego połysku i barwy (od żółtej do brązowej). Jego wysoka gęstość jest również cechą pomocniczą. Ostateczna identyfikacja wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza chemiczna (EDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD), zwłaszcza w celu odróżnienia od innych minerałów z grupy roméitu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy pirochloru, zwłaszcza z innymi roméitami (np. hydroksycalcioroméitem, oksycalcioroméitem), od których odróżnienie wizualne jest praktycznie niemożliwe. Podobne mogą być też mikroskopijne kryształy senarmontytu (który jest jednak bardziej miękki) czy sfalerytu (inny pokrój, niższa twardość). ## Formy kryształów Kryształy są niemal wyłącznie izometryczne, przyjmując formę regularnych ośmiościanów {111}. Czasami bywają lekko zmodyfikowane przez inne, podrzędne ściany. Występują jako pojedyncze, narosłe kryształy lub w niewielkich skupieniach.

Środowisko występowania

## Geneza Fluorcalcioroméit powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w zmienionych (zserpentynizowanych) skałach ultramaficznych, takich jak ofiolity. Tworzy się w szczelinach i niewielkich pustkach skalnych, często w towarzystwie minerałów manganu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak hematyt, braunit, kalcyt, tytanit, diopsyd, klinochlor, andradyt i magnetyt. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska, z których pochodzą najlepiej wykształcone kryształy, to kopalnia Starlera w dolinie Aosty we Włoszech (miejsce typowe) oraz kopalnia Fianel w dolinie Ferrera w Szwajcarii. Znany jest również z kilku innych, mniej znaczących lokalizacji na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami o intensywnej, żółtej lub pomarańczowej barwie. Ważny jest kontrast z matrycą skalną oraz brak uszkodzeń. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem - okazy z kryształami przekraczającymi 1 mm są uważane za wyjątkowe. Atrakcyjność podnoszą również asocjacje z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane są okazy z kopalni Starlera we Włoszech oraz z kopalni Fianel w Szwajcarii, które dostarczyły najlepszych jakościowo kryształów tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Nie zaleca się czyszczenia ultradźwiękowego. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na silne kwasy, które mogą go uszkodzić. Należy unikać kontaktu z chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Powinno się go również chronić przed wysoką temperaturą i gwałtownymi jej zmianami. ## Przechowywanie Z uwagi na niewielkie rozmiary i kruchość kryształów, okazy fluorcalcioroméitu najlepiej przechowywać w zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Należy unikać wystawiania na bezpośrednie działanie światła słonecznego, chociaż nie jest znana jego szczególna wrażliwość na światło.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej