Fluorcalciomicrolite

Wzór chemiczny: (Ca,Na)₂Ta⁵⁺₂O₆F

Fluorkalciomikrolit to rzadki minerał z grupy mikrolitu, będący tlenkiem tantalu i wapnia, znajdowany w postaci niewielkich, bezbarwnych, ośmiościennych kryształów.

## Charakterystyka Fluorkalciomikrolit jest minerałem należącym do grupy mikrolitu w supergrupie pirochloru. Tworzy najczęściej niewielkie, dobrze wykształcone kryształy o pokroju ośmiościennym (oktaedrycznym), rzadziej występuje w formie skupień ziarnistych lub nieregularnych mas. Jest bezbarwny i przeświecający. Ze względu na swój skład chemiczny, zawierający tantal, jest minerałem o dużej gęstości. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 4-5 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo kruchym. Ma połysk określany jako szklisty do żywicznego. Jego gęstość jest wysoka i wynosi około 6,16 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest muszlowy. ## Barwy i odmiany Fluorkalciomikrolit jest zazwyczaj bezbarwny. Nie wyróżnia się jego barwnych odmian ani nazw handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności fluoru (Fluor), wapnia (calcio) oraz przynależności do grupy mikrolitu (microlite). Został on formalnie opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału stosunkowo niedawno. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, fluorkalciomikrolit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z grupy pirochloru.

Właściwości

Twardość Mohsa: 4-5
Połysk: Szklisty do żywicznego
Rysa: Biała
Gęstość: 6.160
Łupliwość: Brak
Przełam: Muszlowy
Przezroczystość: Prześwitujący
Układ krystaliczny: Isometric

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi fluorkalciomikrolitu są jego typowe, ośmiościenne kryształy, wysoka gęstość (okaz jest zaskakująco ciężki jak na swój rozmiar), brak łupliwości i muszlowy przełam. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym - pegmatytach granitowych. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi minerałami z grupy mikrolitu, od których odróżnienie jest zazwyczaj niemożliwe bez zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS). Od innych bezbarwnych minerałów o regularnej formie kryształów (np. fluoryt, spinel) odróżnia go znacznie wyższa gęstość. ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie regularnym, tworząc niemal wyłącznie kryształy w formie ośmiościanów (oktaedrów), często o ostrych krawędziach i gładkich ścianach. Kryształy są zazwyczaj niewielkie, rzadko przekraczają kilka milimetrów.

Środowisko występowania

## Geneza Fluorkalciomikrolit jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji pegmatytów granitowych, bogatych w pierwiastki ziem rzadkich, tantal i niob. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami pegmatytowymi, takimi jak kwarc, albit, mikroklin, lepidolit, spodumen, a także innymi minerałami tantalu i niobu. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania (localitas typica) tego minerału jest kopalnia Volta Grande (Mibra) w Nazareno, w stanie Minas Gerais w Brazylii. Jest to główna lokalizacja, z której pochodzą najlepiej poznane okazy.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, nieuszkodzonymi kryształami o pokroju idealnego ośmiościanu. Ważna jest również przezroczystość i brak inkluzji. Okazy, na których kryształy fluorkalciomikrolitu są osadzone na kontrastującej matrycy skalnej (np. na alibicie lub lepidolicie), są wyżej oceniane niż izolowane kryształy. ## Popularne stanowiska Jedynym znanym i istotnym z kolekcjonerskiego punktu widzenia stanowiskiem jest kopalnia Volta Grande w Brazylii. Okazy z tej lokalizacji są standardem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie letnią wodą destylowaną i bardzo miękką szczoteczką lub pędzelkiem. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą spowodować pęknięcia w kruchych kryształach. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury oraz narażania na uderzenia i zarysowania ze względu na jego umiarkowaną twardość i kruchość. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy fluorkalciomikrolitu, zwłaszcza te z dobrze wykształconymi kryształami, powinny być przechowywane w osobnych, wyściełanych pudełkach (typu "perky box"), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kontaktem z twardszymi minerałami.