Fluorarrojadite-(BaNa)

Wzór chemiczny: BaNa<sub>4</sub>CaFe<sup>2+</sup><sub>13</sub>Al(PO<sub>4</sub>)<sub>11</sub>(PO<sub>3</sub>OH)F<sub>2</sub>

Fluorarrojadyt-(BaNa) to bardzo rzadki minerał z grupy arrojadytu, będący uwodnionym fosforanem baru, sodu, wapnia, żelaza i glinu.

## Charakterystyka Fluorarrojadyt-(BaNa) jest minerałem należącym do grupy arrojadytu i nadgrupy arrojadytu. Tworzy masywne skupienia, w których pojedyncze kryształy są trudne do wyodrębnienia. Jest to minerał o ciemnej barwie, najczęściej czarnej, i nieprzezroczysty. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się szklistym do żywicznego połyskiem. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 5, a gęstość jest zbliżona do 3.6 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Fluorarrojadyt-(BaNa) występuje w kolorze czarnym. Ze względu na swoje ekstremalnie rzadkie występowanie, nie wyróżniono jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji fluoru (Fluor), baru (Ba) i sodu (Na) - oraz do przynależności do grupy arrojadytu. Został on formalnie opisany i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2005 roku. Typowa lokalizacja, skąd pochodzą pierwsze zbadane okazy, to kopalnia Sidi Bou Kricha w Maroku. ## Zastosowania Ze względu na swoje ekstremalnie rzadkie występowanie, fluorarrojadyt-(BaNa) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty do żywicznego
Rysa
Jasnobrązowa
Gęstość
3.61
Łupliwość
Doskonała w {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja fluorarrojadytu-(BaNa) jest niezwykle trudna i w praktyce niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana, mikrosonda elektronowa (EMPA) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wstępne rozpoznanie w terenie opiera się na czarnej barwie, szklistym połysku i występowaniu w pegmatytach granitowych. ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten jest wizualnie nie do odróżnienia od innych czarnych minerałów z grupy arrojadytu, takich jak arrojadyt-(KFe), fluorarrojadyt-(KNa) czy arrojadyt-(BaFe). Można go również pomylić z turmalinem (schörl), hornblendą czy piroksenami. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych w celu określenia składu chemicznego. ## Formy kryształów Fluorarrojadyt-(BaNa) tworzy anhedralne (nieforemne) ziarna i masywne skupienia. Dobrze wykształcone kryształy nie są znane.

Środowisko występowania

## Geneza Fluorarrojadyt-(BaNa) jest minerałem pochodzenia pierwotnego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji pegmatytów granitowych. Powstaje w złożonych, bogatych w fosforany i fluor pegmatytach, które przeszły zaawansowany proces dyferencjacji magmowej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi fosforanami, takimi jak fluoroapatyt, a także z kwarcem, mikroklinem i innymi minerałami typowymi dla pegmatytów granitowych. W lokalizacji typowej znaleziono go w asocjacji z kwarcem i beusemitem. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone i zbadane stanowisko występowania fluorarrojadytu-(BaNa) na świecie to pegmatyt w kopalni Sidi Bou Kricha, w regionie Doukkala w Maroku. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał o znaczeniu głównie naukowym, wartość okazu fluorarrojadytu-(BaNa) jest determinowana przede wszystkim przez potwierdzenie jego tożsamości za pomocą analizy chemicznej. Najcenniejsze są bogate, łatwe do zidentyfikowania fragmenty w skale macierzystej (matriksie), pochodzące z lokalizacji typowej. Estetyka, taka jak forma czy połysk, ma drugorzędne znaczenie z powodu braku dobrze wykształconych kryształów. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Sidi Bou Kricha w Maroku. Każdy okaz tego minerału na rynku kolekcjonerskim musi pochodzić z tej jednej, konkretnej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zalecana jest najwyższa ostrożność. W razie konieczności, czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, środków chemicznych, kwasów, a także nagłych zmian temperatury. Minerał jest potencjalnie wrażliwy na wilgoć i utlenianie. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w suchym, stabilnym środowisku, najlepiej w szczelnym pudełku klasyfikacyjnym, z dala od światła słonecznego i zanieczyszczeń. Ze względu na kruchość, należy unikać wibracji i kontaktu z twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej