Fluorarrojadite-(BaFe)

Wzór chemiczny: Na<sub>2</sub>CaBaFe<sup>2+</sup>Fe<sup>2+</sup><sub>13</sub>Al(PO<sub>4</sub>)<sub>11</sub>(PO<sub>3</sub>OH)F<sub>2</sub>

Fluorarrojadyt-(BaFe) to bardzo rzadki minerał z grupy arrojadytu, uwodniony fosforan sodu, wapnia, baru, żelaza i glinu, wyróżniający się złożonym składem chemicznym.

## Charakterystyka Fluorarrojadyt-(BaFe) jest bardzo rzadkim minerałem należącym do supergrupy arrojadytu. Tworzy niewielkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, zazwyczaj występujące w postaci promienistych lub splątanych agregatów. Jego wygląd jest niepozorny, a identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych ze względu na skomplikowany skład chemiczny i podobieństwo do innych fosforanów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 5 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przeświecający. Gęstość obliczona wynosi około 3.63 g/cm³. ## Barwy i odmiany Obserwowane okazy mają barwę od ciemnozielonej do niemal czarnej. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Fluorarrojadyt-(BaFe) został po raz pierwszy opisany w 2006 roku przez Anthony'ego R. Kampa, Marka A. Coopera, Franka C. Hawthorne'a, Williama B. Simmonsa, Alexandra U. Falstera i Elizabeth F. Foord. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego: wskazuje na dominację fluoru (Fluor), przynależność do grupy arrojadytu (arrojadite) oraz dominację baru (Ba) i żelaza (Fe) w określonych pozycjach struktury krystalicznej. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2005-049. Miejscem typowym jest kopalnia Palermo No. 1 w Groton, w hrabstwie Grafton, w stanie New Hampshire, USA. ## Zastosowania Fluorarrojadyt-(BaFe) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako bardzo rzadki i złożony chemicznie fosforan.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnozielona
Gęstość
3.63
Łupliwość
Dobra na {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Makroskopowe rozpoznanie fluorarrojadytu-(BaFe) jest praktycznie niemożliwe. Minerał ten tworzy bardzo małe, ciemnozielone do czarnych, listewkowe kryształy w formie promienistych agregatów. Pewna identyfikacja wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) w celu określenia składu chemicznego oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do potwierdzenia struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi ciemnymi fosforanami występującymi w pegmatytach, takimi jak tryfylin, arrojadyt-(KFe) czy inne minerały z grupy arrojadytu. Odróżnienie opiera się wyłącznie na analizie chemicznej, która wykazuje charakterystyczną dla tego minerału dominację baru, żelaza i fluoru w określonych pozycjach w jego strukturze. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, o pokroju listewkowym lub tabliczkowym, często spłaszczone. Najczęściej tworzą promieniste lub splątane agregaty, rzadziej występują jako pojedyncze, wyizolowane kryształy.

Środowisko występowania

## Geneza Fluorarrojadyt-(BaFe) jest minerałem pochodzenia pegmatytowego. Powstaje w złożonych, granitowych pegmatytach, w strefach bogatych w fosforany, jako produkt późnych etapów krystalizacji. Jego obecność wskazuje na specyficzne warunki geochemiczne, w tym wysoką koncentrację baru, żelaza i fluoru. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi fosforanami typowymi dla pegmatytów. W lokalizacji typowej (kopalnia Palermo No. 1) znaleziono go w asocjacji z kwarcem, berylem, whitmoreitem, jahnsytem-(CaMnFe), mitrydaitytem i innymi minerałami z grupy arrojadytu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania fluorarrojadytu-(BaFe) na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Palermo No. 1 w miejscowości Groton, w hrabstwie Grafton, w stanie New Hampshire, w Stanach Zjednoczonych.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako mikrominerał, fluorarrojadyt-(BaFe) jest ceniony przede wszystkim za sam fakt jego potwierdzonej obecności w kolekcji. Najwyżej oceniane są okazy, na których widoczne są dobrze uformowane, choćby niewielkie, agregaty krystaliczne, wyraźnie odcinające się od skały macierzystej (matrycy). Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi fosforanami. Kluczowym elementem wartości jest dołączona dokumentacja analityczna potwierdzająca identyfikację minerału. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest historyczna lokalizacja typowa - kopalnia Palermo No. 1 w New Hampshire, USA. Znalezienie nowego okazu tego minerału jest wydarzeniem o znaczeniu naukowym.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie wyłącznie za pomocą miękkiego, suchego pędzelka w celu usunięcia kurzu. Należy unikać wody i jakichkolwiek środków chemicznych, które mogłyby wejść w reakcję z minerałem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami, detergentami i ultradźwiękami. Minerał może być wrażliwy na gwałtowne zmiany temperatury. Nie należy go wystawiać na długotrwałe działanie silnego światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, najlepiej w zamykanym pudełku klaserowym, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na jego rzadkość, warto przechowywać go z dala od innych minerałów, które mogłyby go zarysować.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej