Fluor-rossmanite

Wzór chemiczny: &#₉₇₂₃;(Al₂Li)Al₆(Si₆O₁₈)(BO₃)₃(OH)₃F

Fluor-rossmanit to bardzo rzadki minerał z grupy turmalinów, wyróżniający się dominacją fluoru na pozycji W i niemal całkowitym brakiem sodu.

## Charakterystyka Fluor-rossmanit jest niezwykle rzadkim minerałem należącym do grupy turmalinów. Tworzy niewielkie, pryzmatyczne kryształy, zazwyczaj o pokroju słupkowym, zakończone piramidą. Okazy są najczęściej bezbarwne lub bladoróżowe. Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, jest to minerał o znaczeniu głównie naukowym i kolekcjonerskim. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują twardość około 7 w skali Mohsa. Mają szklisty połysk i są przezroczyste do przeświecających. Gęstość minerału wynosi około 3,02 g/cm³. ## Barwy i odmiany Obserwowane barwy to bezbarwny i bladoróżowy. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa "Fluor-rossmanit" odnosi się do jego składu chemicznego - jest to analog rossmanitu z dominującym fluorem (Fluor) na pozycji anionowej W. Nazwa została zatwierdzona przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2016 roku (IMA2016-020). Minerał został odkryty i opisany przez zespół badaczy, w tym Jana Cempírka, który jest pierwszym autorem publikacji opisującej ten nowy minerał. ## Zastosowania Fluor-rossmanit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego oraz stanowi cenny i rzadki okaz w zaawansowanych kolekcjach minerałów systematycznych i mikromontów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 7-0
Barwa: light pink
Połysk: Vitreous
Rysa: white
Gęstość: 3.07
Łupliwość: None
Przełam: Conchoidal
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja fluor-rossmanitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych, takich jak spektroskopia i analiza chemiczna (np. mikrosonda elektronowa). Wizualnie jest nieodróżnialny od innych bezbarwnych lub bladoróżowych turmalinów, takich jak rossmanit, elbait czy liddicoatyt. Kluczową cechą diagnostyczną jest dominacja fluoru nad grupami hydroksylowymi (OH) na pozycji W we wzorze chemicznym. ## Odróżnianie od podobnych Od rossmanitu odróżnia go dominacja fluoru nad grupami (OH). Od innych turmalinów (elbait, liddicoatyt) odróżnia go niemal całkowity brak sodu i wapnia na pozycji X. Wszystkie te różnice są możliwe do stwierdzenia jedynie metodami laboratoryjnymi. ## Formy kryształów Tworzy słupkowe, pryzmatyczne kryształy o przekroju trójkątnym z zaokrąglonymi ścianami, typowe dla turmalinów. Kryształy są zakończone nisko nachyloną piramidą trygonalną.

Środowisko występowania

## Geneza Fluor-rossmanit powstaje w granitowych pegmatytach bogatych w lit i fluor. Jest to minerał fazy hydrotermalnej, krystalizujący w późnych stadiach ewolucji pegmatytu, często w obrębie miarol (pustek). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla pegmatytów litowych, takimi jak kwarc, albit (odmiana cleavelandyt), elbait, lepidolit oraz mikroklin. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacja typowa) fluor-rossmanitu na świecie jest pegmatyt w miejscowości Řečice, niedaleko Novégo Města na Moravě, w Kraju Wysoczyna w Czechach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy potwierdzony analitycznie okaz fluor-rossmanitu jest niezwykle cenny. Najbardziej pożądane są dobrze wykształcone, przezroczyste kryształy, nawet o niewielkich rozmiarach, wyraźnie osadzone na matrycy skalnej (np. na kwarcu lub cleavelandycie). Kontrast barwny z matrycą podnosi atrakcyjność okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Czechach (Řečice). Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie trudny do zdobycia i pojawia się na rynku kolekcjonerskim sporadycznie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na ekstremalną rzadkość i potencjalną kruchość małych kryształów, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, gwałtownych zmian temperatury oraz kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Chronić przed uderzeniami i zarysowaniem. ## Przechowywanie Okazy fluor-rossmanitu, zazwyczaj w formie mikromontów, powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach (tzw. micromount boxes), które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne.