Fluor-dravite

Wzór chemiczny: NaMg<sub>3</sub>Al<sub>6</sub>(Si<sub>6</sub>O<sub>18</sub>)(BO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>(OH)<sub>3</sub>F

Fluor-drawit to rzadki minerał z grupy turmalinów, będący fluorowym analogiem drawitu, wyróżniający się występowaniem w metamorficznych skałach bogatych w magnez.

## Charakterystyka Fluor-drawit jest minerałem należącym do grupy turmalinów. Stanowi on fluorowy odpowiednik drawitu, co oznacza, że w jego strukturze chemicznej fluor dominuje nad grupą hydroksylową (OH) na określonej pozycji. Zazwyczaj tworzy pryzmatyczne, podłużne kryształy o charakterystycznym dla turmalinów przekroju w kształcie zaokrąglonego trójkąta. Kryształy często wykazują pionowe prążkowanie na ścianach słupa. Jego wygląd jest bardzo zbliżony do innych turmalinów, zwłaszcza drawitu i schorlu, a pewna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych. ## Właściwości fizyczne Fluor-drawit charakteryzuje się znaczną twardością, typową dla turmalinów, wynoszącą około 7 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk. Jest minerałem kruchym, o nierównym lub muszlowym przełamie. Gęstość jest zbliżona do innych turmalinów magnezowych i wynosi około 3.03 g/cm³. ## Barwy i odmiany Obserwowane barwy fluor-drawitu obejmują odcienie od ciemnozielonego, niebieskawozielonego do niemal czarnego. Kolor jest często nierównomiernie rozłożony, tworząc strefy barwne w obrębie jednego kryształu. Nie wyróżnia się odrębnych odmian handlowych czy barwnych tego minerału, a jego nazwa odnosi się ściśle do składu chemicznego. ## Historia i nazwa Nazwa "fluor-drawit" bezpośrednio wskazuje na jego skład chemiczny - jest to drawit, w którym fluor jest dominującym anionem w określonym miejscu struktury krystalicznej. Został formalnie opisany jako nowy gatunek mineralny i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku. Jego odkrycie jest stosunkowo niedawne w porównaniu z bardziej znanymi członkami grupy turmalinów. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, fluor-drawit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe, jako wskaźnik specyficznych warunków geochemicznych, oraz kolekcjonerskie, będąc poszukiwanym przez zaawansowanych zbieraczy minerałów z grupy turmalinów i minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
7
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.03
Łupliwość
None
Przełam
Uneven, Conchoidal
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie fluor-drawitu w terenie lub na podstawie cech wizualnych jest praktycznie niemożliwe. Jego wygląd jest identyczny z innymi ciemnymi turmalinami, takimi jak schorl czy drawit. Charakterystyczny dla turmalinów trójkątny przekrój kryształu i pionowe prążkowanie są ważnymi wskazówkami, że mamy do czynienia z minerałem z tej grupy. Ostateczna identyfikacja wymaga jednak zaawansowanych analiz chemicznych (np. mikrosonda elektronowa) lub spektroskopowych w celu potwierdzenia dominacji fluoru nad grupą OH. ## Odróżnianie od podobnych Fluor-drawit jest najczęściej mylony z drawitem i schorlem. Od drawitu różni się dominacją fluoru nad grupą hydroksylową, a od schorlu (turmalinu żelazistego) dominacją magnezu nad żelazem. Odróżnienie go od tych minerałów bez specjalistycznego sprzętu jest niemożliwe. Można go również pomylić z hornblendą, od której różni się większą twardością i brakiem typowej dla amfiboli łupliwości. ## Formy kryształów Fluor-drawit tworzy typowe dla turmalinów, dobrze wykształcone, słupowe (pryzmatyczne) kryształy. Kryształy są często zakończone złożonymi ścianami piramid i pinakoidu. Charakterystyczny jest przekrój poprzeczny kryształów, mający kształt sferycznego trójkąta. Występuje również w formie skupień promienistych lub w postaci wrostków w innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Fluor-drawit tworzy się w warunkach metamorfizmu regionalnego, w skałach bogatych w magnez i bor, przy obecności fluoru w środowisku krystalizacji. Jego powstawanie jest związane ze skałami takimi jak marmury dolomityczne, skarny i niektóre łupki metamorficzne, które zostały poddane działaniu roztworów hydrotermalnych nasyconych borem i fluorem. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla skał metamorficznych i skarnów. Do najczęstszych asocjacji należą: kalcyt, dolomit, kwarc, flogopit, tremolit, diopsyd, a także inne minerały z grupy turmalinów. ## Lokalizacje Jako minerał rzadki, fluor-drawit został zidentyfikowany w niewielu miejscach na świecie. Stanowisko typowe (miejsce pierwszego opisu) to kamieniołom Crusin, niedaleko San Piero in Campo na Elbie we Włoszech. Inne potwierdzone wystąpienia to m.in. miejscowość Chitwood w Hrabstwie St. Lawrence (stan Nowy Jork, USA) oraz niektóre stanowiska w Czechach (okolice miejscowości Nedvědice).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów okazy fluor-drawitu to te, które prezentują dobrze wykształcone, zakończone i nieuszkodzone kryształy o wyraźnym, pryzmatycznym pokroju. Atrakcyjność podnosi intensywna, choć rzadka, zielonawa lub niebieskawa barwa. Okazy na matrycy skalnej, ukazujące asocjację z innymi minerałami (np. z białym kalcytem), są z reguły wyżej oceniane niż pojedyncze, luźne kryształy. Kluczowym czynnikiem wartości jest jednak samo potwierdzenie analityczne, że dany okaz to rzeczywiście fluor-drawit, a nie pospolitszy drawit czy schorl. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej, czyli z Elby we Włoszech, mają szczególną wartość dla kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i systematyce. Również okazy z Hrabstwa St. Lawrence w USA są znane i poszukiwane w kręgach kolekcjonerskich.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie okazów za pomocą miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. Można użyć niewielkiej ilości neutralnego mydła, ale należy je dokładnie spłukać. Ze względu na twardość jest stosunkowo odporny na uszkodzenia mechaniczne podczas czyszczenia. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, zwłaszcza z kwasem fluorowodorowym. Chociaż jest to minerał stosunkowo stabilny, nie zaleca się gwałtownych zmian temperatury, które mogłyby wywołać wewnętrzne pęknięcia. Długotrwała ekspozycja na intensywne światło słoneczne może teoretycznie wpłynąć na barwę niektórych okazów, choć nie jest to udokumentowany problem dla tego konkretnego minerału. ## Przechowywanie Okazy fluor-drawitu należy przechowywać w sposób chroniący je przed kurzem i zarysowaniem przez twardsze minerały (np. korund, diament). Można je eksponować w zamkniętych gablotach. Ze względu na kruchość, należy unikać umieszczania ich w miejscach narażonych na wstrząsy lub upadek.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej