Fletcherite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup>Ni<sup>3+</sup><sub>2</sub>S<sup>2-</sup><sub>4</sub>

Fletcheryt to rzadki siarczek miedzi i niklu, tworzący drobne, metaliczne ziarna w skałach osadowych.

## Charakterystyka Fletcheryt jest rzadkim minerałem z grupy tiospineli, będącym siarczkiem miedzi i niklu. Występuje zazwyczaj w formie bardzo małych, rozproszonych, oktaedrycznych kryształów lub zaokrąglonych ziaren, rzadko przekraczających 0,5 mm średnicy. Jego kryształy mają metaliczny połysk i stalowoszary do szaroróżowego kolor. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez użycia powiększenia. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 5 w skali Mohsa i jest nieprzezroczysty. Ma stosunkowo dużą gęstość, wynoszącą około 4,85 g/cm³. Połysk jest wyraźnie metaliczny. Kryształy są kruche i wykazują czarny przełam. ## Barwy i odmiany Fletcheryt ma zazwyczaj barwę stalowoszarą, czasami z różowawym odcieniem. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od nazwiska Michaela Fletchera, amerykańskiego kolekcjonera minerałów z El Paso w Teksasie, który jako pierwszy zauważył ten minerał. Został on opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału w 1977 roku. ## Zastosowania Fletcheryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako rzadki członek grupy tiospineli.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
4.85
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja fletcherytu w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwa ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów. W kolekcji można go rozpoznać jako drobne, metaliczne, oktaedryczne kryształy wrośnięte w skałę osadową. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza mikrosondą elektronową (EDS/WDS) w celu potwierdzenia składu chemicznego (obecności miedzi, niklu i siarki). ## Odróżnianie od podobnych Fletcheryt można pomylić z innymi drobnymi siarczkami o metalicznym połysku, takimi jak piryt, chalkopiryt czy inne minerały z grupy tiospineli (np. carrollit, siegenit). Odróżnienie od nich bez specjalistycznego sprzętu jest niemożliwe. Fletcheryt wyróżnia się specyficznym składem chemicznym z dominacją miedzi i niklu. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, najczęściej idealnie wykształcone ośmiościenne (oktaedryczne) kryształy. Występuje również w postaci zaokrąglonych lub nieregularnych ziaren rozproszonych w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Fletcheryt powstaje w niskotemperaturowych warunkach hydrotermalnych lub w procesach diagenetycznych w skałach osadowych. Jego powstawanie jest związane z obecnością materii organicznej i siarkowodoru w środowisku redukcyjnym. Najczęściej spotykany jest w mułowcach i piaskowcach zawierających rozproszoną mineralizację siarczkową. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi siarczkami, takimi jak chalkopiryt, bornit, digenit, djurleit, kowelin, piryt, a także z kalcytem i kwarcem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko (miejsce typowe) to kopalnia Fletcher w hrabstwie Reynolds, w stanie Missouri (USA), w obrębie tzw. Viburnum Trend. Notowany był również w kopalni Buick w tym samym regionie. Poza USA, jego występowanie potwierdzono w niewielkich ilościach w Polsce (KGHM, Lubin-Sieroszowice) oraz w Niemczech (Mansfeld).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska fletcherytu jest niska dla przeciętnego zbieracza ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów. Jest on jednak ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich, systematycznych oraz w mikromontażach. Wartość okazu zależy od bogactwa występowania kryształów na matrycy skalnej, ich ostrości i wielkości, chociaż nawet największe rzadko osiągają 1 mm. Najbardziej pożądane są okazy z lokalizacji typowej (kopalnia Fletcher, USA). ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów o znaczeniu kolekcjonerskim jest rejon Viburnum Trend w Missouri, USA, a zwłaszcza kopalnia Fletcher.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy fletcherytu, ze względu na ich małe rozmiary i występowanie w matriksie skalnym, zazwyczaj nie wymagają czyszczenia. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą reagować z siarczkami. Minerał jest stabilny, ale należy chronić go przed wilgocią, aby zapobiec potencjalnemu utlenianiu w dłuższej perspektywie. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętym pudełku klaserowym lub gablocie, aby chronić je przed kurzem i wilgocią. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, często przechowuje się je w specjalnych pudełkach mikromontażowych.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej