Fingerite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>11</sub>O<sub>2</sub>(V<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>6</sub>

Ekstremalnie rzadki wanadan miedzi, znany wyłącznie z jednego miejsca na świecie - wulkanu Izalco w Salwadorze.

## Charakterystyka Fingerit jest minerałem o niezwykłej rzadkości, występującym w postaci bardzo małych, czarnych, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, nieprzekraczających 0.15 mm. Tworzy agregaty i naskorupienia na powierzchni skał wulkanicznych. Jego kryształy wykazują silny pleochroizm, zmieniając barwę od czerwonobrązowej do prawie czarnej w zależności od kierunku obserwacji. ## Właściwości fizyczne Kryształy fingeritu mają metaliczny do submetalicznego połysku. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, dokładne określenie twardości i gęstości było niemożliwe. Gęstość została obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej i wynosi około 4.65 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Fingerit został odkryty w próbkach pobranych z fumaroli wulkanu Izalco w Salwadorze, które uległy erupcji między 1964 a 1965 rokiem. Został opisany i nazwany w 1985 roku na cześć Larry'ego W. Fingera (1940-2024), amerykańskiego krystalografa i mineraloga z Carnegie Institution for Science w Waszyngtonie, za jego wkład w rozwój krystalografii rentgenowskiej minerałów w wysokich temperaturach i ciśnieniach. ## Zastosowania Fingerit nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i ekstremalnie rzadki gatunek mineralny.

Właściwości

Barwa
black
Połysk
Sub-Metallic
Rysa
dark reddish brown
Gęstość
0
Łupliwość
Perfect on {001}
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie fingeritu opiera się głównie na jego unikatowej lokalizacji, czarnej barwie, metalicznym połysku i współwystępowaniu z innymi rzadkimi minerałami z fumaroli wulkanicznych. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS), ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi, drobnokrystalicznymi minerałami wulkanicznymi, takimi jak tenoryt. Ostateczne odróżnienie jest możliwe wyłącznie za pomocą analizy chemicznej, która wykaże obecność wanadu, charakterystycznego dla fingeritu. ## Formy kryształów Fingerit tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub krótkopryzmatyczne kryształy o przekroju sześciobocznym. Występuje jako pojedyncze, izolowane kryształy lub w postaci drobnych skupień i naskorupień na lawie.

Środowisko występowania

## Geneza Fingerit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, krystalizującym w środowisku wysokotemperaturowych (około 800°C) ekshalacji (fumaroli). Powstaje w wyniku sublimacji gazów wulkanicznych bogatych w miedź i wanad, które reagują z tlenem atmosferycznym i osadzają się na powierzchni skał wulkanicznych w pobliżu krateru. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi produktami ekshalacji wulkanicznych, takimi jak tenoryt, shcherbinait, ziesyt, bannermanit, stoiberyt i mcbirneyit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania fingeritu na świecie jest jego lokalizacja typowa - wulkan Izalco w departamencie Santa Ana w Salwadorze. Wszystkie znane próbki pochodzą z tego jednego miejsca.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu fingeritu jest determinowana wyłącznie przez obecność i ilość kryształów widocznych pod mikroskopem. Ponieważ wszystkie okazy są mikroskopijne, głównym kryterium jest bogactwo skupień i możliwość identyfikacji poszczególnych kryształów na matrycy skalnej. Każdy potwierdzony okaz jest niezwykle cenny z naukowego punktu widzenia. ## Ceny rynkowe Fingerit praktycznie nie pojawia się na rynku kolekcjonerskim. Okazy znajdują się niemal wyłącznie w kolekcjach instytucjonalnych i badawczych. Gdyby mikroskopijny okaz trafił na rynek, jego cena byłaby bardzo wysoka ze względu na ekstremalną rzadkość, jednak ustalenie konkretnego przedziału cenowego jest niemożliwe. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów fingeritu jest wulkan Izalco w Salwadorze.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z fingeritem są niezwykle delikatne i wrażliwe. Czyszczenie mechaniczne jest absolutnie niewskazane. Nie należy używać wody ani żadnych chemikaliów, ponieważ minerał jest rozpuszczalny w wodzie i kwasach. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, wilgocią, parą wodną oraz wszelkimi płynami i chemikaliami. Minerał jest higroskopijny i niestabilny w warunkach atmosferycznych - kontakt z wilgotnym powietrzem prowadzi do jego rozkładu. Należy chronić go przed zmianami temperatury i bezpośrednim światłem słonecznym. ## Przechowywanie Okazy muszą być przechowywane w hermetycznych, szczelnie zamkniętych pojemnikach (tzw. "perky box") z dala od wilgoci. Najlepiej przechowywać je w suchym środowisku, w stabilnej temperaturze. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, do obserwacji niezbędny jest mikroskop.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej