Fiemmeite

Wzór chemiczny: Cu₂+₂((C₂)₆+O₄)(OH)₂·₂H₂O

Fiemmeit to bardzo rzadki, niebieski minerał organiczny - uwodniony szczawian miedzi, tworzący mikroskopijne, igiełkowe kryształy.

## Charakterystyka Fiemmeit jest uwodnionym szczawianem miedzi, należącym do bardzo rzadkiej grupy minerałów organicznych. Występuje w postaci niewielkich agregatów i naskorupień, zbudowanych z mikroskopijnych, igiełkowych lub listewkowych kryształów. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości i są zgrupowane w promieniste lub chaotyczne rozetki i wachlarze. Ze względu na swój rozmiar, cechy wizualne są najczęściej obserwowane pod mikroskopem. ## Właściwości fizyczne Kryształy fiemmeitu są elastyczne i dają się zginać. Minerał ten charakteryzuje się intensywną, niebieską barwą i szklistym połyskiem. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2, co czyni go bardzo miękkim i delikatnym. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 2,68 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym, jasnoniebieskim lub niebieskim kolorze. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Fiemmeit został odkryty w kopalni miedzi "Viarago" w dolinie Fiemme (Val di Fiemme), w prowincji Trydent we Włoszech. Został oficjalnie uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku (IMA2017-092). Nazwa minerału pochodzi bezpośrednio od nazwy doliny, w której znajduje się jego typowa lokalizacja. ## Zastosowania Fiemmeit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy przedstawiciel klasy minerałów organicznych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Barwa: Sky blue
Połysk: Vitreous
Rysa: Pale blue
Gęstość: 2.78
Łupliwość: Almost perfect parallel to {010} or {001}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Fiemmeit jest rozpoznawany na podstawie swojego unikalnego wyglądu: niebieskich, igiełkowych lub listewkowych kryształów tworzących niewielkie, promieniste agregaty. Kluczowe jest miejsce występowania - utlenione drewno w osadach kopalnianych bogatych w miedź. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami miedzi o niebieskiej barwie, takimi jak chalkantyt, linaryt czy azuryt. Fiemmeit odróżnia się od nich formą kryształów (drobne, elastyczne igiełki), znacznie niższą twardością oraz specyficznym środowiskiem powstawania (utlenione szczątki roślinne). W przeciwieństwie do chalkantytu, nie jest tak łatwo rozpuszczalny w wodzie. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, listewkowe lub igiełkowe kryształy, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {010}. Kryształy te łączą się w promieniste, gwiaździste lub chaotycznie ułożone agregaty, a także tworzą cienkie naskorupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Fiemmeit jest minerałem wtórnym pochodzenia organicznego. Powstaje w specyficznych warunkach w strefach utleniania złóż miedzi, gdzie wody bogate w jony miedzi wchodzą w reakcję z kwasem szczawiowym. Kwas ten jest produktem rozkładu materii roślinnej (np. drewna kopalnianego) przez grzyby. Minerał krystalizuje bezpośrednio na powierzchni utlenionego drewna w temperaturze otoczenia. ## Asocjacje mineralne Na typowej lokalizacji (kopalnia Viarago) fiemmeit współwystępuje z innymi rzadkimi szczawianami, takimi jak moolooit, wheatleyit i lindbergit. Towarzyszą mu również inne wtórne minerały miedzi. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania fiemmeitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: kopalnia "Viarago" koło miejscowości Scurelle w dolinie Fiemme, Trydent, Włochy.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał występujący wyłącznie w formie mikroskopijnej, głównym kryterium jakości jest bogactwo i estetyka agregatów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, promienistymi rozetkami o intensywnie niebieskiej barwie, dobrze kontrastującymi z podłożem (najczęściej zbutwiałym drewnem). Wielkość całego okazu ma mniejsze znaczenie niż jakość samych mikrokryształów. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów fiemmeitu jest jego lokalizacja typowa we Włoszech. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z kopalni Viarago.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy fiemmeitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości, aby usunąć luźne cząstki kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą, która może rozpuścić lub uszkodzić mikroskopijne kryształy. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i zasadami. Minerał jest wrażliwy na podwyższoną temperaturę, która może prowadzić do jego dehydratacji i zniszczenia. Należy chronić go przed bezpośrednim światłem słonecznym i wilgocią. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Nie nadaje się do ekspozycji w otwartych gablotach.