Fichtelite
Wzór chemiczny: C<sub>19</sub>H<sub>34</sub>
Fichtelit to rzadki, organiczny minerał będący naturalnym węglowodorem, znajdowany w torfowiskach i pokładach węgla.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1
- Połysk
- Żywiczny
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 0
- Łupliwość
- <mi>{001}</mi> i <mi>{100}</mi>
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przezroczysty
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Fichtelit można rozpoznać po jego ekstremalnej miękkości (twardość 1 w skali Mohsa), niskiej gęstości (pływa po wodzie), woskowym wyglądzie i bardzo niskiej temperaturze topnienia (około 46°C). Charakterystyczne jest również jego występowanie w kopalnym drewnie, torfie i węglu brunatnym. ## Odróżnianie od podobnych - **Parafina:** Naturalnie występujące parafiny (ozokeryt) mogą wyglądać podobnie, ale fichtelit wyróżnia się formą kryształów (jeśli obecna) i specyficznym składem chemicznym. Dokładne rozróżnienie często wymaga analiz laboratoryjnych. - **Żywice kopalne (np. bursztyn):** Bursztyn jest znacznie twardszy (2-2.5) i ma wyższą temperaturę topnienia. ## Formy kryształów Kryształy fichtelitu, gdy występują, są rzadkie i małe. Przyjmują formę tabliczkową lub listewkową. Najczęściej spotyka się go w postaci blaszkowatych skupień, igiełkowych agregatów lub jako powłoki i impregnacje.
Środowisko występowania
## Geneza Fichtelit jest minerałem pochodzenia organicznego. Powstaje w warunkach beztlenowych w wyniku powolnego rozkładu i fosylizacji żywic drzew iglastych, głównie sosen, w środowisku torfowisk, pokładów węgla brunatnego i lignitu. Jest produktem diagenezy materii organicznej w niskich temperaturach. ## Asocjacje mineralne Fichtelit występuje bezpośrednio w materii organicznej, takiej jak kopalne drewno (lignit), torf i węgiel brunatny. Rzadko towarzyszą mu inne dobrze zdefiniowane minerały; jego główną asocjacją jest sama skała macierzysta. ## Lokalizacje Najważniejsze i historyczne stanowiska fichtelitu znajdują się w Niemczech (góry Fichtelgebirge w Bawarii - lokalizacja typowa), Czechach (okolice Chomutova), Austrii oraz w niektórych pokładach węgla brunatnego w Polsce. Znajdowany jest również w innych lokalizacjach na świecie, gdzie występują odpowiednie osady organiczne.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej pożądane przez kolekcjonerów są okazy z widocznymi, dobrze wykształconymi kryształami, co jest dużą rzadkością. Wysoko cenione są również bogate skupienia i impregnacje w dobrze zachowanym kopalnym drewnie, tworzące estetyczny kontrast. Czystość (bezbarwność) i brak zanieczyszczeń również podnoszą wartość okazu. Ze względu na rzadkość, każdy dobrze udokumentowany okaz fichtelitu jest wartościowy. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej cenione okazy pochodzą z historycznych lokalizacji w górach Fichtelgebirge w Niemczech oraz z zagłębi węglowych w Czechach. Okazy z tych miejsc mają znaczenie historyczne i są punktem odniesienia dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy fichtelitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Należy obchodzić się z nimi minimalnie. Czyszczenie powinno być ograniczone do bardzo ostrożnego usunięcia kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi rozpuszczalnikami. ## Czego unikać - **Temperatury:** Minerał topi się już w temperaturze 46°C. Należy go przechowywać z dala od źródeł ciepła, w tym bezpośredniego światła słonecznego i lamp w gablotach. - **Chemikaliów:** Jest rozpuszczalny w alkoholu i eterze. Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami. - **Uszkodzeń mechanicznych:** Jest bardzo miękki i łatwo ulega zarysowaniu lub odkształceniu. - **Światła:** Długotrwała ekspozycja na światło może powodować jego żółknięcie lub ciemnienie. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie fichtelitu w oddzielnym, zamykanym pudełku typu "micromount", aby chronić go przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami temperatury. Powinien być eksponowany w chłodnym, zacienionym miejscu.