Ferrowodginite

Wzór chemiczny: Fe<sup>2+</sup>Sn<sup>4+</sup>Ta<sup>5+</sup><sub>2</sub>O<sub>8</sub>

Ferrowodginit to rzadki, czarny minerał tlenkowy z grupy wodginitu, zawierający żelazo, cynę i tantal.

## Charakterystyka Ferrowodginit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy wodginitu, należącym do gromady tlenków. Tworzy zazwyczaj niewielkie, słabo wykształcone kryształy o wielkości do 1 mm, często występując w zrostach z innymi minerałami tantalowymi. Jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 5,5 w skali Mohsa. Ma połysk określany jako metaliczny do podmetalicznego. Jego gęstość jest wysoka, co jest typowe dla minerałów zawierających tantal. ## Barwy i odmiany Ferrowodginit występuje w jednolitym, czarnym kolorze. Nie są znane jego barwne odmiany. ## Historia i nazwa Nazwa "ferrowodginit" nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji żelaza (łac. *ferrum*) oraz do jego związku ze strukturalnie podobnym minerałem, wodginitem. Został po raz pierwszy opisany w 1984 roku na podstawie materiału z pegmatytu w Tanco, w rejonie jeziora Bernic w Manitobie (Kanada). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, ferrowodginit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Półmetaliczny
Rysa
Brązowy
Gęstość
7.16
Łupliwość
Brak
Przełam
Podkonchoidalny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ferrowodginitu jest niezwykle trudna bez zaawansowanych metod analitycznych. Wstępnie można go rozpoznać po czarnej barwie, metalicznym połysku i współwystępowaniu z innymi minerałami tantalowymi w pegmatytach granitowych. Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy chemicznej (np. EDS) i rentgenowskiej (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi, ciężkimi minerałami tlenkowymi, takimi jak wodginit, ferrotapiolit, tantalite-(Fe) czy ilmenit. Odróżnienie wizualne jest praktycznie niemożliwe i wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych w celu określenia dokładnego składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy ziarniste, anhedralne (niewykształcone) skupienia lub słabo wykształcone, tabliczkowe kryształy, zazwyczaj o niewielkich rozmiarach, nieprzekraczających 1 mm.

Środowisko występowania

## Geneza Ferrowodginit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji wysoce zróżnicowanych pegmatytów granitowych, szczególnie tych bogatych w lit, cez i tantal (pegmatyty typu LCT). ## Asocjacje mineralne Zazwyczaj współwystępuje z innymi minerałami tantalowymi i cynonośnymi, takimi jak wodginit, tantalite-(Mn), tapiolit-(Fe), kasytryt, a także z albitem, mikroklinem i kwarcem. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowisko, będące jednocześnie lokalizacją typową, to kopalnia Tanco w rejonie jeziora Bernic w Manitobie, w Kanadzie. Minerał ten został również zidentyfikowany w pegmatytach w Sukula w Finlandii oraz w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska ferrowodginitu nie opiera się na estetyce, lecz na jego ekstremalnej rzadkości. Najbardziej pożądane są okazy, na których minerał jest dobrze widoczny, nawet jako małe ziarno, i jednoznacznie zidentyfikowany analitycznie. Wartość podnosi obecność dobrze wykształconych, choćby mikroskopijnych, kryształów oraz bogate asocjacje z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów dostępnych na rynku kolekcjonerskim jest kopalnia Tanco w Manitobie w Kanadzie. Okazy z innych lokalizacji są praktycznie niedostępne i mają znaczenie wyłącznie naukowe.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Nie zaleca się stosowania wody ani żadnych środków chemicznych, aby uniknąć potencjalnych reakcji, zwłaszcza z minerałami towarzyszącymi. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i zasadami. Minerał jest kruchy, więc trzeba chronić go przed uderzeniami i upadkiem. Nie należy poddawać go czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, w zamykanych pudełkach klaserowych, które chronią przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Warto odizolować go od innych minerałów, aby zapobiec otarciom.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej