Ferrotychite

Wzór chemiczny: Na<sub>6</sub>Fe<sup>2+</sup><sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>4</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)

Ferrotychit to rzadki, bezbarwny lub bladożółty węglan i siarczan sodu i żelaza, tworzący małe, szkliste kryształy o regularnym układzie.

## Charakterystyka Ferrotychit jest złożonym minerałem z grupy węglanów i siarczanów, należącym do grupy northupitu. Występuje w postaci niewielkich, dobrze wykształconych, ośmiościennych kryształów, rzadziej w formie skupień ziarnistych. Kryształy są zazwyczaj małe, osiągając do 2 mm wielkości. Jest minerałem kruchym. ## Właściwości fizyczne Charakteryzuje się twardością wynoszącą 4 w skali Mohsa i gęstością około 2,63 g/cm³. Ma wyraźny, szklisty połysk. Jest przezroczysty do przeświecającego. Nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Ferrotychit jest zazwyczaj bezbarwny, biały lub bladożółty. Nie są znane jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1981 roku przez G.Y. Chao, Judith G. Fitzpatrick i Joan J. Gill. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - zawiera żelazo (łac. *ferrum*) - oraz do jego strukturalnego podobieństwa do tychitu. ## Zastosowania Ferrotychit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów jest minerałem interesującym głównie dla kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich gatunkach minerałów oraz dla naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.63
Łupliwość
Niedoskonała wg {111}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Ferrotychit najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznej, ośmiościennej formie kryształów oraz szklistym połysku. Kluczową cechą diagnostyczną jest jego reakcja na wodę i kwasy - rozpuszcza się w nich. Występowanie w specyficznym środowisku geologicznym (intruzje alkaliczne) jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z podobnym strukturalnie tychitem (Na₆Mg₂(CO₃)₄SO₄), który zawiera magnez zamiast żelaza. Odróżnienie tych dwóch minerałów bez zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS) jest praktycznie niemożliwe. Inne podobne minerały z tej samej lokalizacji, jak northupit czy bradleyit, również wymagają specjalistycznych badań do pewnej identyfikacji. ## Formy kryształów Kryształy ferrotychitu mają najczęściej formę regularnych ośmiościanów {111}, czasami z niewielkimi ścianami sześcianu {100}. Występują jako pojedyncze, narosłe kryształy lub wrostki w innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Ferrotychit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, krystalizującym w późnych stadiach formowania się złożonych intruzji alkalicznych i karbonatytów. Powstaje w kawernach i druzach skalnych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami alkalicznymi. W lokalizacji typowej (Mont Saint-Hilaire) znaleziono go w towarzystwie trony, northupitu, tychitu, shortytu, eitelitu, bradleyitu, analcymu, mikroklinu i egirynu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i szczegółowo opisanym miejscem występowania ferrotychitu na świecie jest kamieniołom Poudrette na Mont Saint-Hilaire w Quebecu w Kanadzie. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej wartościowe okazy ferrotychitu to te z ostrymi, dobrze wykształconymi, przezroczystymi i lśniącymi kryształami, które są wyraźnie wyeksponowane na matrycy skalnej. Ze względu na mały rozmiar kryształów (zwykle poniżej 2 mm), wielkość jest kluczowym czynnikiem wpływającym na wartość. Kontrast z minerałami towarzyszącymi również podnosi atrakcyjność okazu. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów kolekcjonerskich to kamieniołom Poudrette na Mont Saint-Hilaire w Kanadzie, który jest znany z występowania wielu rzadkich i unikalnych minerałów alkalicznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie wyłącznie sprężonym powietrzem lub bardzo miękkim pędzelkiem. Minerał jest rozpuszczalny w wodzie i kwasach, dlatego należy unikać wszelkiego kontaktu z cieczami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą (zarówno zimną, jak i gorącą), parą wodną oraz wszelkimi środkami chemicznymi, w tym kwasami, które go rozkładają. Należy chronić go przed wilgocią i wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Okazy ferrotychitu powinny być przechowywane w suchym miejscu, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku klaserowym lub pojemniku z pochłaniaczem wilgoci, aby zapobiec jego powolnemu rozkładowi pod wpływem wilgoci z powietrza.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej