Ferrotaaffeite-6<i>N</i>'3<i>S</i>

Wzór chemiczny: BeFe<sup>2+</sup><sub>2</sub>Al<sub>6</sub>O<sub>12</sub>

Ferrotaaffeit-6N'3S to niezwykle rzadki minerał z grupy taaffeitu, wyróżniający się dominacją żelaza, spotykany w skałach metamorficznych.

## Charakterystyka Ferrotaaffeit-6N'3S jest minerałem należącym do nadgrupy högbomitu i grupy taaffeitu. Stanowi on żelazowy (Fe²⁺) analog magnezjotaaffeitu-6N'3S. Występuje w postaci niewielkich, heksagonalnych, tabliczkowych kryształów, zazwyczaj o wielkości nieprzekraczającej 0.2 mm. Kryształy są najczęściej wrośnięte w inne minerały, głównie w flogopit i magnetyt. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem i jest przezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 7.5, co jest wartością typową dla minerałów z tej grupy. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 4.10 g/cm³. ## Barwy i odmiany Obserwowane okazy ferrotaaffeitu-6N'3S mają barwę od ciemnobrązowej do niemal czarnej. Ze względu na ekstremalną rzadkość i niedawne odkrycie, nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji żelaza (łac. *ferrum*) oraz do jego strukturalnego i chemicznego związku z taaffeitem. Człon "-6N'3S" jest częścią oficjalnej nomenklatury IMA i opisuje specyficzną sekwencję warstw w jego strukturze krystalicznej. Minerał został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku pod numerem 2011-035. Został odkryty w materiale pochodzącym z kopalni skarnu flogopitowo-magnetytowego Tayozhnoye w Górach Ałdan, na Płaskowyżu Ałdańskim w Jakucji (Rosja).

Właściwości

Twardość Mohsa
7.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Brązowa
Gęstość
4.10
Łupliwość
Niedoskonała na {0001}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ferrotaaffeitu-6N'3S jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej - EDS/WDS) w celu potwierdzenia składu z dominacją żelaza nad magnezem oraz dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) do określenia struktury krystalicznej. Wizualnie jest to małe, ciemnobrązowe do czarnego, heksagonalne ziarno wrośnięte w skałę. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy taaffeitu, zwłaszcza z magnezjotaaffeitem, od którego jest nieodróżnialny wizualnie. Różnicę można stwierdzić jedynie poprzez analizę chemiczną. Może być również mylony z innymi ciemnymi minerałami występującymi w skarnach, takimi jak magnetyt, hercynit czy pleonast, jednak różni się od nich formą kryształów i twardością. ## Formy kryształów Tworzy niewielkie, heksagonalne, tabliczkowe kryształy, często o sześciobocznym zarysie. Występują jako pojedyncze, wrośnięte w inne minerały ziarna.

Środowisko występowania

## Geneza Ferrotaaffeit-6N'3S powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego wysokich temperatur. Został znaleziony w skarnach magnezowych, które uformowały się na kontakcie intruzji syenitów z dolomitami. Jest produktem reakcji metasomatycznych zachodzących w tych specyficznych warunkach geologicznych. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (kopalnia Tayozhnoye) ferrotaaffeit-6N'3S współwystępuje z takimi minerałami jak flogopit, magnetyt, spinell (pleonast), forsteryt, enstatyt, högbomit, klinohumit, geikit, ilmenit, grafit, kalcyt, dolomit, baddeleit oraz hydrotalcyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tego minerału na świecie jest jego lokalizacja typowa: kopalnia Tayozhnoye, położona w Górach Ałdan na Płaskowyżu Ałdańskim, w Republice Sacha (Jakucja) w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, o wartości czysto naukowej i systematycznej, nie podlega on standardowym kryteriom oceny jakości stosowanym dla okazów makroskopowych. Najcenniejsze są próbki, na których kryształy ferrotaaffeitu-6N'3S są możliwie jak największe, dobrze wykształcone i zidentyfikowane za pomocą analizy chemicznej. Kluczowa jest również obecność rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Tayozhnoye w Rosji. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do zdobycia i pojawia się na rynku kolekcjonerskim sporadycznie, głównie w obiegu wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i "micromountów".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijny rozmiar kryształów, które są zazwyczaj wrośnięte w matrycę skalną, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane ani praktykowane. Okazy powinny być pozostawione w stanie nienaruszonym. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i chemikaliami. Mimo wysokiej twardości, należy chronić okazy przed uderzeniami i ścieraniem, które mogłyby uszkodzić mikroskopijne kryształy. ## Przechowywanie Okazy z ferrotaaffeitem-6N'3S powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", chroniących je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej przechowywać je w ciemności, aby uniknąć potencjalnego (choć niebadanego) wpływu światła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej