Ferroqingheiite

Wzór chemiczny: Na<sub>2</sub>Fe<sup>2+</sup>MgAl(PO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>

Ferroqingheiit to bardzo rzadki minerał z grupy fosforanów, będący bogatym w żelazo (Fe²⁺) analogiem qingheiitu.

## Charakterystyka Ferroqingheiit jest minerałem z grupy fosforanów, należącym do grupy wyllieitu. Stanowi on żelazowy (Fe²⁺) odpowiednik qingheiitu. Występuje w formie anhedralnych (nie wykazujących własnych ścian) ziaren o wielkości do 1 mm, tworzących skupienia w matriksie skalnym. Jego wygląd jest niepozorny i makroskopowo trudny do odróżnienia od współwystępujących minerałów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jest kruchy. Ze względu na niewielkie rozmiary ziaren, dokładne określenie wielu właściwości fizycznych, takich jak twardość czy gęstość, jest utrudnione. ## Barwy i odmiany Ferroqingheiit ma barwę ciemnozieloną do niemal czarnej. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji żelaza (łac. *ferrum*) oraz do jego związku ze znanym wcześniej minerałem, qingheiitem. Został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2018 roku (IMA2018-009). Opisany został na podstawie materiału z pegmatytu w pobliżu Angarf-Sud, w regionie Souss-Massa w Maroku. ## Zastosowania Ferroqingheiit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako bardzo rzadki składnik pegmatytów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnozielona
Gęstość
3.55
Łupliwość
Dobra na {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ferroqingheiitu jest niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych. Makroskopowo jest to ciemnozielone do czarnego, szkliste ziarno w skale. Pewne rozpoznanie wymaga analizy chemicznej (np. EDS) w celu potwierdzenia składu z dominacją sodu, żelaza, magnezu, glinu i fosforu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi ciemnymi minerałami występującymi w pegmatytach, takimi jak turmalin (schörl), inne fosforany (tryfylin, arrojadyt) czy pirokseny. Odróżnienie wizualne jest niewykonalne. Różni się od nich składem chemicznym i strukturą krystaliczną. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wyłącznie anhedralne, nieregularne ziarna, zwykle o wielkości poniżej 1 milimetra, wrośnięte w skałę macierzystą.

Środowisko występowania

## Geneza Ferroqingheiit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji granitowych pegmatytów, bogatych w fosfor i lit. Powstaje w warunkach niskiej lotności tlenu, co sprzyja wbudowywaniu w jego strukturę dwuwartościowego żelaza (Fe²⁺). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi fosforanami w pegmatytach. W lokalizacji typowej (Maroko) znaleziono go w towarzystwie kwarcu, albitu, muskowitu, berylu, litiofilitu, sicklerytu, heterosytu, alluaudytu, arrojadytu-(KFe) i ferrialluaudytu. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i opisaną lokalizacją występowania ferroqingheiitu na świecie jest pegmatyt w rejonie Angarf-Sud, w górach Antyatlas w Maroku.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z ferroqingheiitem zależy przede wszystkim od jego potwierdzonej tożsamości analitycznej. Ponieważ minerał tworzy jedynie drobne, wrośnięte ziarna, o jego wartości decyduje bogactwo skupień oraz obecność dobrze widocznych ziaren na tle kontrastującej matrycy. Najcenniejsze są okazy "co-type" (pochodzące z tej samej lokalizacji co holotyp) z dokładną dokumentacją analityczną. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Maroku. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie rzadki na rynku kolekcjonerskim i osiągalny niemal wyłącznie poprzez wyspecjalizowanych dealerów zajmujących się rzadkimi minerałami (tzw. "rare species").

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z ferroqingheiitem należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na jego rzadkość i potencjalną reaktywność, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, środków chemicznych (kwasów, zasad, rozpuszczalników) oraz gwałtownych zmian temperatury. Minerał jest kruchy i należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach klaserowych, z dala od kurzu, wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego. Najlepiej przechowywać go w oryginalnej matrycy skalnej, aby uniknąć uszkodzenia drobnych ziaren.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej