Ferronigerite-2<i>N</i>1<i>S</i>

Wzór chemiczny: (Al,Fe<sup>3+</sup>,Zn<sup>2+</sup>)<sub>2</sub>(Al,Sn<sup>4+</sup>)<sub>6</sub>O<sub>11</sub>(OH)

Ferronigeryt-2N1S to rzadki, ciemnobrązowy do czarnego tlenek cyny, aluminium i żelaza, tworzący niewielkie, tabliczkowe kryształy.

## Charakterystyka Ferronigeryt-2N1S jest złożonym tlenkiem należącym do grupy nigerytu, w którym żelazo dominuje nad magnezem. Tworzy bardzo małe, heksagonalne, tabliczkowe kryształy, zwykle nieprzekraczające 1 mm wielkości. Najczęściej występuje w formie wrostków w innych minerałach. Jego barwa jest ciemnobrązowa do czarnej, często z czerwonawym lub brązowawym odcieniem w świetle przechodzącym. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują twardość około 8 w skali Mohsa. Połysk jest określany jako metaliczny do submetalicznego. Minerał jest nieprzezroczysty, jedynie na bardzo cienkich krawędziach może być przeświecający. Gęstość obliczona wynosi około 4.63 g/cm³. ## Historia i nazwa Jako odrębny gatunek mineralny został uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1999 roku. Nazwa "ferronigeryt" nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji żelaza (łac. *ferrum*) oraz do jego związku ze starszym minerałem, nigerytem. Przyrostek "-2N1S" określa jego specyficzną strukturę krystaliczną (politlenek). ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i mikroskopijne rozmiary, ferronigeryt-2N1S nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
8
Połysk
Sub-Metallic
Rysa
Brownish red
Gęstość
4.63
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ferronigerytu-2N1S jest niezwykle trudna bez zaawansowanych metod analitycznych. Wstępne rozpoznanie opiera się na znalezieniu bardzo małych, czarnych, heksagonalnych, tabliczkowych kryształów o metalicznym połysku w typowym środowisku geologicznym (pegmatycie granitowym). Pewne oznaczenie wymaga analizy chemicznej (EDS) i badań strukturalnych (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi ciemnymi minerałami występującymi w pegmatytach, takimi jak turmalin (schörl), ilmenit, rutyl czy magnetyt. Ferronigeryt odróżnia się od nich heksagonalną formą kryształów, wyższą twardością oraz współwystępowaniem z minerałami takimi jak kasyteryt, chryzoberyl i gahnospinel. Ostateczne rozróżnienie jest możliwe tylko metodami laboratoryjnymi. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie heksagonalnym. Zazwyczaj występują jako pojedyncze, rozproszone blaszki lub niewielkie agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Ferronigeryt-2N1S jest minerałem pochodzenia pegmatytowego. Powstaje w granitowych pegmatytach, szczególnie tych wzbogaconych w lit, fosfor i cynę. Tworzy się w późnych stadiach krystalizacji pegmatytu. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, albit, muskowit, kasyteryt, chryzoberyl, gahnospinel (odmiana spinelu bogata w cynk), fosforany (montebrazyt, trifylin) oraz inne minerały z grupy nigerytu. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania tego minerału jest pegmatyt z kopalni Buranga w dystrykcie Gatumba w Rwandzie. Jest to jedyna potwierdzona i dobrze opisana lokalizacja dla tego konkretnego politlenku.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu ferronigerytu-2N1S zależy przede wszystkim od wielkości i wykształcenia kryształów. Najbardziej cenione są okazy, na których widoczne są ostro zarysowane, heksagonalne blaszki, kontrastujące z jaśniejszym tłem (np. z kwarcem lub albitem). Ważna jest również obecność minerałów towarzyszących, potwierdzających paragenezę. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest kopalnia Buranga w Rwandzie. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle rzadki i poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach systematycznych i "micromountach".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z ferronigerytem-2N1S, ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów i ich występowanie jako wrostki, zazwyczaj nie wymagają i nie powinny być poddawane czyszczeniu mechanicznemu. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i chemikaliami. Mimo wysokiej twardości, kruche kryształy mogą ulec uszkodzeniu mechanicznemu, dlatego należy unikać ultradźwięków i wibracji. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i wilgoci. Najlepszym rozwiązaniem jest zamykane pudełko typu "micromount", które chroni delikatne kryształy i zapobiega ich zgubieniu.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej