Ferronickelplatinum
Wzór chemiczny: Pt<sub>2</sub>FeNi
Ferronickelplatinum to bardzo rzadki, naturalnie występujący stop platyny, żelaza i niklu, znajdowany głównie w złożach platynonośnych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Ciemnoszara
- Gęstość
- 15.56
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Haczykowaty
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Regularny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja ferronickelplatinum jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Wymaga to użycia mikroskopu kruszcowego (ruda) do obserwacji w świetle odbitym oraz analizy składu chemicznego za pomocą mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Jego srebrzystobiała barwa, wysoki połysk metaliczny i bardzo duża gęstość są cechami wskazującymi, ale niewystarczającymi do pewnej identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy platyny (PGM), takimi jak tetraferroplatyna, isoferroplatyna czy platyna rodzima. Ostateczne rozróżnienie opiera się wyłącznie na precyzyjnej analizie stosunku platyny, żelaza i niklu w ziarnie. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wyłącznie anhedralne (nieprawidłowo wykształcone), zaokrąglone ziarna i agregaty, często jako inkluzje w innych minerałach, takich jak chromit czy siarczki. Nie obserwuje się jego regularnych form krystalicznych.
Środowisko występowania
## Geneza Ferronickelplatinum krystalizuje w ultrazasadowych skałach magmowych, takich jak dunity i perydotyty, które są bogate w chromit. Powstaje w procesach magmowych w wysokich temperaturach. Występuje również wtórnie w złożach okruchowych (aluwialnych), gdzie gromadzi się dzięki swojej wysokiej gęstości i odporności na wietrzenie. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z chromitem, tetraferroplatyną, miedzią rodzimą, bornitem, chalkopirytem, a także innymi rzadkimi minerałami z grupy platyny. ## Lokalizacje Potwierdzone stanowiska tego minerału są nieliczne. Poza lokalizacją typową na Półwyspie Czukockim w Rosji, jego obecność odnotowano w złożach platyny w kompleksie Bushveld w RPA, w Kolumbii (departament Chocó) oraz w masywie Freetown w Sierra Leone.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Z perspektywy kolekcjonerskiej, jedyną wartością jest posiadanie udokumentowanego mikrookazu, którego tożsamość została potwierdzona analitycznie. Okazy takie są interesujące głównie dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów mikroskopowych ("micromounters") oraz instytucji naukowych. Wielkość ziarna i bogactwo asocjacji mineralnych na próbce mogą podnieść jej wartość naukową i kolekcjonerską.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy ferronickelplatinum, ze względu na ich mikroskopijny rozmiar i występowanie w postaci inkluzji w innych minerałach, zazwyczaj nie wymagają czyszczenia. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogłyby uszkodzić zarówno sam minerał, jak i otaczającą go matrycę skalną. Jako stop metali jest odporny na czynniki środowiskowe, ale należy chronić go przed agresywnymi chemikaliami. ## Przechowywanie Przechowywanie w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od kurzu i wilgoci, jest w pełni wystarczające. Okazy mikroskopowe najlepiej przechowywać w specjalistycznych pudełkach typu "micromount" lub w zapieczętowanych pojemnikach, aby zapobiec ich zgubieniu.