Ferrobobfergusonite

Wzór chemiczny: &#9744;Na<sub>2</sub>Fe<sup>2+</sup><sub>5</sub>Fe<sup>3+</sup>Al(PO<sub>4</sub>)<sub>6</sub>

Ferrobobfergusonit to bardzo rzadki, ciemnozielony do czarnego minerał fosforanowy, nazwany na cześć kanadyjskiego mineraloga Roberta Fergusona.

## Charakterystyka Ferrobobfergusonit jest złożonym fosforanem sodu, żelaza i glinu, należącym do grupy alluaudytu. Tworzy wydłużone, listewkowate kryształy, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających 1 mm, które często występują w promienistych lub splątanych agregatach. Minerał jest nieprzezroczysty i ma ciemnozieloną, zielonawoczarną lub niemal czarną barwę. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują szklisty połysk. Twardość w skali Mohsa wynosi około 4, a gęstość jest szacowana na 3,65 g/cm³. Minerał jest kruchy i charakteryzuje się nierównym przełamem. Nie zaobserwowano fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez IMA w 2017 roku. Jego nazwa honoruje Roberta Bury'ego Fergusona (1920-2015), kanadyjskiego mineraloga i krystalografa z Uniwersytetu Manitoby, w uznaniu jego wkładu w mineralogię. Przedrostek "ferro-" odnosi się do dominacji żelaza dwuwartościowego (Fe²⁺) w jego składzie chemicznym, co odróżnia go od innych minerałów z tej serii.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Szklisty
Rysa
Zielonawoszara
Gęstość
3.65
Łupliwość
Dobra wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ferrobobfergusonitu wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Wizualnie jest trudny do odróżnienia od innych ciemnych minerałów asocjujących. Charakterystyczny jest jego listewkowaty pokrój i występowanie w granitowych pegmatytach. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy alluaudytu, takimi jak bobfergusonit czy alluaudyt, a także z ciemnymi turmalinami (schörl) czy arfvedsonitem, z którymi współwystępuje. Ostateczne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej, która wykaże dominację Fe²⁺. ## Formy kryształów Tworzy pryzmatyczne, listewkowate kryształy, wydłużone wzdłuż osi c, o długości do 1 mm. Kryształy te grupują się w promieniste lub bezładnie zorientowane agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Ferrobobfergusonit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji złożonych pegmatytów granitowych, bogatych w fosforany. Powstaje w strefach z wysoce zróżnicowanym składem chemicznym. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z kwarcem, mikroklinem, albitem, arfvedsonitem, schörlem, a także z innymi rzadkimi fosforanami, takimi jak beusyt, fillowit i galileiit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania ferrobobfergusonitu na świecie (lokalizacja typowa) jest kamieniołom granitu "Pod Pegmatytem" w pobliżu miasta Piława Górna na Dolnym Śląsku w Polsce.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", jego wartość kolekcjonerska zależy od jakości i wykształcenia kryształów, a nie ich rozmiaru. Najbardziej cenione są okazy z dobrze zdefiniowanymi, nieuszkodzonymi kryształami tworzącymi estetyczne agregaty, wyraźnie odcinające się od skały macierzystej. Ważna jest również obecność minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Piławie Górnej w Polsce, co czyni każdy okaz z tego miejsca unikatowym.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na kruchość i rzadkość, czyszczenie mechaniczne nie jest zalecane. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwięków, myjek parowych oraz wszelkich kwasów i rozpuszczalników, które mogą uszkodzić lub zniszczyć delikatne kryształy. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i uderzenia. ## Przechowywanie Okazy ferrobobfergusonitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamykanym pudełku typu "micromount", chroniącym przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne i gwałtowne zmiany temperatury.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej