Ferrimolybdite

Wzór chemiczny: Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(Mo<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>·7H<sub>2</sub>O

Żółty molibdenian żelaza, tworzący charakterystyczne, jedwabiste naloty i włókniste skupienia w strefach utleniania złóż molibdenu.

## Charakterystyka Ferrimolibdyt jest uwodnionym molibdenianem żelaza, znanym z występowania w postaci delikatnych, włóknistych lub igiełkowych kryształów. Tworzy skupienia promieniste, puszyste naskorupienia, a także naloty o ziemistej strukturze. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, kanarkowożółta barwa, która sprawia, że jest łatwo zauważalny. Poszczególne kryształy są zazwyczaj bardzo małe i zebrane w gęste agregaty, które w dotyku przypominają filc lub watę mineralną. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest niezwykle miękki i kruchy, o twardości w skali Mohsa wynoszącej zaledwie 1-2,5. Jest również bardzo lekki. Połysk agregatów jest najczęściej jedwabisty, co jest typowe dla minerałów o budowie włóknistej, lub matowy i ziemisty w przypadku nalotów. Poszczególne, rzadko spotykane kryształy mogą wykazywać połysk szklisty. Jest przeświecający, a w zbitych masach staje się nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Dominującą i niemal jedyną barwą ferrimolibdytu jest jaskrawa, kanarkowa żółć. Niekiedy może przybierać odcienie zielonkawożółte, słomkowożółte lub brązowawe, co jest zwykle efektem domieszek lub częściowej dehydratacji. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1907 roku, nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - zawiera żelazo (łac. *ferrum*) i molibden. Przez wiele lat był on mylony z molibdytem (MoO₃), który jest tlenkiem molibdenu. Dopiero dokładne analizy chemiczne pozwoliły na wyodrębnienie ferrimolibdytu jako osobnego gatunku mineralogicznego. Wiele historycznych okazów opisanych jako "molybdyt" w rzeczywistości okazało się ferrimolibdytem. ## Zastosowania Ferrimolibdyt nie ma zastosowania przemysłowego. Stanowi jednak ważny minerał wskaźnikowy dla geologów poszukujących złóż molibdenu. Dla kolekcjonerów jest interesujący ze względu na swoją intensywną barwę i atrakcyjne, włókniste formy.

Właściwości

Twardość Mohsa
1-2.5
Połysk
Silky
Rysa
Pale yellow
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Fibrous
Przezroczystość
Translucent to opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami pozwalającymi na identyfikację ferrimolibdytu są jego kanarkowożółta barwa, bardzo niska twardość oraz charakterystyczny, włóknisty lub igiełkowy wygląd skupień o jedwabistym połysku. Ważnym wskaźnikiem jest również jego występowanie w paragenezie z molibdenitem. ## Odróżnianie od podobnych Ferrimolibdyt bywa mylony z innymi wtórnymi minerałami o żółtej barwie. - **Molybdyt (MoO₃)** jest wizualnie niemal identyczny i pewne rozróżnienie często wymaga analizy chemicznej. Ferrimolibdyt jest jednak znacznie powszechniejszy. - **Jarosyt** ma podobną barwę, ale zazwyczaj tworzy drobnoziarniste, sypkie naloty lub niewielkie, trygonalne kryształy, rzadko wykazując pokrój włóknisty. - **Autunit** i inne wtórne minerały uranowe mogą mieć podobny kolor, ale wykazują silną fluorescencję w świetle UV oraz radioaktywność, czego brak u ferrimolibdytu. ## Formy kryształów Kryształy są igiełkowe (acykularne) i wydłużone, prawie zawsze występują w postaci agregatów. Najczęściej tworzy promieniste skupienia, puszyste naloty, naskorupienia oraz masy ziemiste. Dobrze wykształcone, izolowane kryształy są ekstremalnie rzadkie.

Środowisko występowania

## Geneza Ferrimolibdyt jest typowym minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) złóż kruszców. Tworzy się w wyniku chemicznego rozkładu pierwotnych siarczków molibdenu (głównie molibdenitu) i żelaza (takich jak piryt) pod wpływem wód powierzchniowych bogatych w tlen. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałem, z którego powstaje - **molibdenitem**. Towarzyszą mu również inne minerały strefy utleniania, takie jak **limonit** (goethyt/hematyt), **jarosyt**, a także pierwotne siarczki: **piryt** i **chalkopiryt**. Czasami występuje razem z **molybdytem**. ## Lokalizacje Jest minerałem szeroko rozpowszechnionym w strefach wietrzenia złóż molibdenu na całym świecie. Do najważniejszych stanowisk, z których pochodzą klasyczne okazy, należą: kopalnia Climax w Kolorado i złoże Questa w Nowym Meksyku (USA), kopalnia Knaben w Norwegii, a także liczne złoża porfirowe miedzi i molibdenu w Chile i Peru.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z bogatymi, gęstymi skupieniami włóknistych kryształów o intensywnej, kanarkowożółtej barwie. Atrakcyjność podnosi kontrastujący, ciemny matriks skalny lub współwystępowanie z dobrze wykształconymi kryształami molibdenitu. Ze względu na kruchość minerału, okazy bez uszkodzeń są znacznie wyżej oceniane. ## Popularne stanowiska Za klasyczne, dostarczające najlepszych okazów ferrimolibdytu, uważa się historyczne stanowiska w Stanach Zjednoczonych, zwłaszcza ze złoża Questa w Nowym Meksyku oraz z kopalni Climax w Kolorado. Piękne, włókniste agregaty pochodzą również z Norwegii (Knaben).

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ferrimolibdyt jest niezwykle delikatny i kruchy. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Absolutnie unikać kontaktu z wodą, która może uszkodzić jego strukturę. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, wszelkich środków chemicznych, a także gwałtownych zmian temperatury i wilgotności. Minerał jest bardzo wrażliwy na wstrząsy i uderzenia - nawet niewielki nacisk może zniszczyć delikatne, włókniste agregaty. ## Przechowywanie Okazy ferrimolibdytu najlepiej przechowywać w zamkniętych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i bezpośrednim działaniem światła. Należy unikać umieszczania na nich innych minerałów.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej